×

مسیر ناتمام درمان دیابت با سلول‌های جزیره ای حیوان
سه دهه تلاش برای پیوند جزایر لانگرهانس به انسان

  • ۲۳ بهمن ۱۴۰۴
  • 9 بازدید
  • ۰
  • هوای سرد اتاق تحقیقاتی در حومه اوکلند نیوزیلند، بوی نمک و مواد ضدعفونی‌کننده را با هم درهم می‌آمیخت. پشت شیشه‌های دوجداره، خوک‌های سفید اوکلندی در یک محیط عاری از پاتوژن (SPF) آرام قدم می‌زدند. همین حیوانات، منبع سلول‌هایی بودند که می‌توانستند گره از زندگی هزاران بیمار دیابتی باز کنند: جزایر لانگرهانس برای تولید انسولین.
    سه دهه تلاش برای پیوند  جزایر لانگرهانس به انسان
  • دهه ۱۹۹۰
    در آن سال‌ها، پژوهش‌های پیوند جزایر خوکی به انسان تازه جدی شده بود. اما هر بار که سلول‌های جزیره‌ای به جریان خون انسان می‌رسیدند، سیستم ایمنی ذاتی در عرض دقیقه‌ها و ساعت‌ها آن‌ها را نابود می‌کرد. خطر ویروس‌های اندوژن خوکی (PERVs) نیز مثل سایه‌ای سنگین بر پروژه‌ها بود.

    ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ – تجربه‌های اولیه انسانی
    شرکت Living Cell Technologies (LCT) در نیوزیلند تصمیم گرفت از یک ایده محافظتی استفاده کند:
    جزایر خوک را در کپسول‌های آلاژینات قرار داد؛ پوششی ژل‌مانند، نیمه‌تراوا که اجازه عبور مواد غذایی، اکسیژن و انسولین را می‌داد اما سلول‌های ایمنی بدن را دور نگه می‌داشت. نخستین بیماران جزایر را در حفره صفاقی دریافت کردند. در آن اتاق جراحی کوچک، سلول‌ها به‌آرامی به کانول تزریق می‌شدند و در میان بافت‌های شکمی جای می‌گرفتند. نتایج: کاهش نیاز به انسولین روزانه برای چند ماه، اما بازگشت تدریجی وابستگی کامل.

    ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ – پیشرفت در پشت صحنه
    با ظهور CRISPR-Cas9، پژوهشگران خوک‌ها را ویرایش ژنی کردند: حذف آنتی‌ژن‌های α-Gal، CMAH، β۴GalNT2 که سیستم ایمنی انسان را تحریک می‌کردند و وارد کردن ژن‌های انسانی برای تنظیم التهاب و لخته‌سازی. در همین زمان، شرکت eGenesis موفق شد در ۲۰۱۷ ده‌ها کپی ژن PERV را از ژنوم خوک پاک کند. آزمایش‌های حیوانی نشان داد که این تغییرات طول عمر سلول‌های جزیره‌ای را در بدن پریمات‌ها افزایش می‌دهد.

    ۲۰۲۱ – بازگشت به بالین
    در اوکلند، LCT با خوک‌های SPF اما با فرآیند کپسوله‌سازی بهبود‌یافته، چند بیمار مبتلا به دیابت نوع ۱ را تحت آزمایش قرار داد. دوباره کاهش نیاز به انسولین دیده شد اما باز هم نه به‌صورت پایدار بلندمدت.

    ۲۰۲۲ – چین وارد میدان می‌شود
    دانشگاه ووهان یک مطالعه بالینی محدود انجام داد با استفاده از جزایر خوک (PERV-free) محل کاشت جدید: زیر کپسول کلیه و همچنین صفاق. برخی بیماران، تا چند هفته مقادیر C-peptide قابل شناسایی در خون داشتند، نشانه‌ای از فعالیت سلول‌های پیوندی.

    ۲۰۲۳ – ژاپن و ایجاد «جایگاه پذیرش»
    بنیاد نوجیما از خوک‌هایی با ۵ تا ۱۰ تغییر ژنی استفاده کرد. ایده آن‌ها آماده‌کردن بدن گیرنده پیش از پیوند بود تا سلول‌های جزیره‌ای را به‌عنوان «بیگانه خطرناک» شناسایی نکند، با حداقل دوز داروهای سرکوب ایمنی.

    ۲۰۲۴ – کره جنوبی و داده‌های دقیق‌تر
    در بیمارستان سامسونگ سئول، پنج بیمار جزایر خوک با ۱۰ ویرایش ژنی دریافت کردند. نتایج: C-peptide مثبت تا هفته‌ها، کاهش نیاز انسولین، و بدون شواهد انتقال PERVs.

    ۲۰۲۵ – امیدهای محتاطانه
    گزارش‌هایی از چند مرکز آسیایی منتشر شد که نشان می‌داد جزایر خوکی می‌توانند بیش از ۶ ماه در بدن انسان فعالیت کنند. اما عملکرد به‌مرور کاهش پیدا می‌کرد و هنوز هیچ گیرنده‌ای در جهان گزارش نشده که پس از پیوند جزایر خوک، برای بیش از یک سال بی‌نیاز از انسولین بماند.

    چالش‌ها همچنان پابرجا هستند
    رد ایمنی حتی در شرایط محافظتی یا با کپسوله‌سازی، افت عملکرد به‌دلیل کمبود اکسیژن‌رسانی، خطر ویروس‌های خوکی پنهان اما پشت شیشه‌های همان مراکز SPF، نسل جدید خوک‌های ویرایش‌شده همچنان پرورش می‌یابند، در انتظار روزی که نه‌فقط چند هفته، بلکه سال‌ها بتوانند قندخون بیماران انسانی را کنترل کنند.

    برچسب ها

    نوشته های مشابه

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *