۱. اقدام قاطع و بلندمدت
در مواجهه با چالشهای ژئوپلیتیکی امروز، DDPP بیش از هر زمان دیگری حیاتی شده است. تقویت حاکمیت و تابآوری فناوری اروپا کلید حفاظت از منافع راهبردی و تقویت رهبری و رقابت جهانی اتحادیه اروپا است. DDPP در این زمینه نقش مهمی ایفا میکند و هماهنگی بین کشورهای عضو را تقویت میکند، تلاشهای آنها را هماهنگ میکند و به نیاز فوری برای یک تحول دیجیتال سریع پاسخ میدهد. اتحادیه اروپا در طول دهه دیجیتال، اهداف و مقاصد دیجیتال را تعیین و رصد 
میکند، ابتکارات را از طریق نقشههای راه ملی هماهنگ میکند و سرمایهگذاری مشترک را افزایش میدهد. این امر نشاندهنده عزم و تعهد اتحادیه اروپا به اقدامات قاطع و بلندمدت است که چشمانداز آن را برای یک اروپای متحولشده دیجیتالی پیش میبرد. علاوه بر این، دهه دیجیتال، همکاری در سطوح اتحادیه اروپا، کشورهای عضو، منطقهای و شهری را تقویت میکند، تحول دیجیتال را تسریع میکند و از رقابتپذیری حمایت میکند. دهه دیجیتال با اتخاذ یک دیدگاه گستردهتر و یکپارچه، رقابتپذیری، حاکمیت، پایداری و ارزشهای دموکراتیک را به هم متصل میکند. این امر تأکید میکند که چگونه تحول دیجیتال نه تنها باعث تقویت نوآوری و رشد است، بلکه همچنین مهمترین داراییهای استراتژیک برای حاکمیت، ثبات و نفوذ جهانی اروپا را نیز تقویت میکند-همانطور که در شکل ۱ نشان داده شده است.
این گزارش، وضعیت دهه دیجیتال در سال ۲۰۲۵ را شرح میدهد و تحولات و پیشرفتهای مربوط به سیاستهای دیجیتال در اتحادیه اروپا را از زمان آخرین گزارش منتشر شده در سال ۲۰۲۴ بررسی میکند. همچنین زمینه را برای بررسی DDPP در سال ۲۰۲۶، با تغییرات احتمالی در اهداف، مقاصد و حاکمیت با توجه به تحولات فناوری و سیاستهای اتحادیه اروپا، فراهم میآورد.
۲. پیگیری پیشرفت کلی دهه دیجیتال اتحادیه اروپا
الف. ۲۰۲۵: سالی تعیینکننده برای آینده اتحادیه اروپا
در سال ۲۰۲۵، انقلاب جهانی هوش مصنوعی (AI) با پیشرفتهایی در فناوریهای بنیادی، که مرزهای نوآوری و زندگی مردم را تغییر داده و رقابتپذیری را بازتعریف میکنند، شتاب بیشتری میگیرد. اکنون کارگران از ابزارهای هوش مصنوعی برای افزایش بهرهوری – از دستیاران کارخانه در تولید گرفته تا توسعه نرمافزارهای اداری هوش مصنوعی – برای سادهسازی وظایف و حمایت از تصمیمگیریها استفاده میکنند. در همین حال، ناوگان خودروهای خودران، بهویژه در ایالات متحده و آسیا، با تاکسیها و خدمات تحویل خودران که استانداردهای جدیدی را برای تحرک شهری و بهرهوری اقتصادی تعیین میکنند، در حال گسترش هستند. علاوه بر این، هوش مصنوعی در حال متحول کردن مراقبتهای بهداشتی است و آن را موثرتر، در دسترستر و از نظر اقتصادی پایدارتر میکند. هوش مصنوعی همچنین یک تغییر دهنده بازی برای گذار سبز است.
امکان نظارت بر محیط زیست در زمان واقعی، پشتیبانی از اقتصاد چرخشی، سادهسازی فرآیندهای صنعتی و پشتیبانی از مدیریت هوشمندانهتر منابع در بخشهایی مانند آب، انرژی، حمل و نقل و کشاورزی را فراهم میکند. در میان این پیشرفتهای سریع، یک مساله کلیدی نوظهور این است که چگونه میتوان از قدرت هوش مصنوعی از طریق سیاستهای موثر و حکمرانی دموکراتیک برای پیشبرد پیشرفت اجتماعی – ارتقاء رفاه گسترده، رشد فراگیر و منافع عمومی – بهره برد؟
ایجاد رهبری برای اتحادیه اروپا و قرار دادن اروپا به عنوان یک قاره واقعی هوش مصنوعی، اولویت اصلی است و نیاز به مجموعهای جامع از داراییها، قابلیتها و زیرساختها – از مهارتهای پیشرفته گرفته تا چارچوبهای اخلاقی قوی – دارد، همانطور که در شکل ۲ نشان داده شده است. 
این شامل زیرساختهای دیجیتال بسیار کارآمد – از اتصال گرفته تا محاسبات کوانتومی – برای پشتیبانی از موج فعلی نوآوری در هوش مصنوعی است. افزایش قابل توجه قدرت محاسباتی، ذخیرهسازی دادهها و اتصال سریع، ایمن و با تأخیر کم نیز برای آموزش مدلهای پایه و توسعه برنامههای کاربردی هوش مصنوعی یکپارچه عمودی ضروری است.
این فناوریهای بنیادی برای دفاع و امنیت سایبری بسیار مهم هستند و امکان تجزیه و تحلیل دادهها در زمان واقعی، آگاهی از موقعیت میدان نبرد، تصمیمگیری مستقل، تحلیل رمزنگاری، ارتباطات امن و راهحلهای امنیت سایبری نسل بعدی را فراهم میکنند. این امر دارای ارزش افزوده است، زیرا انتظار میرود ۱۰٪ از هزینههای دفاعی اتحادیه اروپا شامل سالانه ۲۴۵ میلیارد یورو به فناوری عمیق اروپا اختصاص یابد و به عنوان یک شتابدهنده قدرتمند برای نوآوری و نوسازی صنعتی، عمل کند. در همین حال، تغییرات ژئوپلیتیکی، وابستگیهای زنجیره تأمین دیجیتال اتحادیه اروپا را به آسیبپذیریهای راهبردی تبدیل میکند. از آنجایی که زنجیرههای تأمین به طور فزایندهای از طریق اتکای بیش از حد به فروشندگان پرخطر یا محدودیتها و تعرفهها به ابزار فشار تبدیل میشوند، حاکمیت فناوری به خط مقدم دستور کار اتحادیه اروپا تبدیل شده است. در این زمینه نیاز به یک سیاست صنعتی هماهنگتر، مشارکتهای عمیقتر دولتی-خصوصی و سرمایهگذاریهای هدفمند وجود دارد تا اتحادیه اروپا را نه به عنوان یک مصرفکننده صرفا منفعل فناوری جهانی، بلکه به عنوان یک نیروی فعال و رقابتی که توسط تحول دیجیتال و صنعتی آن هدایت میشود، معرفی کند. وابستگی بیش از حد به نهادهای خارجی، انعطافپذیری سیستم مالی اتحادیه اروپا، از جمله در حوزههای حیاتی مانند سیستمهای پرداخت و داراییهای رمزنگاریشده را نیز در معرض خطر قرار میدهد، که به طور فزایندهای در برابر نفوذ و اختلالات خارجی، که گاهی اوقات فراتر از محدوده مقررات اروپایی است، آسیبپذیر میشود. چشمانداز یوروی دیجیتال در حال تبدیل شدن به سنگ بنای راهبرد مالی دیجیتال و امنیت اقتصادی اروپا است و اکوسیستم مالی اروپا، ظرفیت نوآوری و استقلال راهبردی را تقویت میکند.
پیچیدگی روزافزون تهدیداتی که با آن مواجه هستیم – از جمله اطلاعات نادرست، حملات سایبری، جعل عمیق و دستکاری الگوریتمی – نیازمند سواد دیجیتالی گسترده و نیروی کار ماهر فناوری اطلاعات و ارتباطات است. این تهدیدات که ایجاد و انتشار آنها توسط هوش مصنوعی و پلتفرمهای آنلاین تقویت میشود، همچنین پتانسیل تحریف نتایج انتخابات، تعمیق قطبیت اجتماعی، از بین بردن اعتماد عمومی به نهادهای دموکراتیک و به خطر انداختن زیرساختهای حیاتی را دارند. آنها همچنین با تضعیف یکپارچگی فرآیندهای دموکراتیک، تضعیف پاسخگویی نهادی و ایجاد اختلال در اجرای هنجارهای قانونی آنلاین – به ویژه هنگامی که محتوای مضر یا غیرقانونی – بدون بررسی در پلتفرمها پخش میشود، حاکمیت قانون را به چالش میکشند. خطرات بیشتری از الگوهای پیچیده استفاده از الگوریتمها و ابزارهای دیجیتال، مانند پلتفرمهای آنلاین، و تأثیر آنها بر ایمنی و رفاه کودکان در حال ظهور است. در صورت عدم بررسی، این تهدیدات آنلاین میتوانند پایههای دموکراسی را در معرض خطر قرار دهند – حاکمیت قانون را تضعیف کرده و بحثهای عمومی و سیاستگذاری مبتنی بر شواهد را مختل کنند.
بنابراین، رویدادهای سال ۲۰۲۵، نیاز مبرم اروپا به نوآوری، رقابت و رشد را برجسته کرده است – در عین حال که مسولیت بیشتری را برای استقلال راهبردی، تابآوری، امنیت و دفاع خود بر عهده میگیرد. این قاره باید فناوریهای مستقل خود را نه تنها به عنوان یک موضوع رقابتی، بلکه به عنوان یک ضرورت راهبردی توسعه دهد.
ب. از معیارها تا معنا: آنچه در سال ۲۰۲۴ در مورد مسیر دیجیتال اتحادیه اروپا آشکار شد
از ژوئیه ۲۰۲۴، اتحادیه اروپا پیشرفت ناهمواری در اهداف و مقاصد DDPP نشان داده است. برخی حوزهها، مانند استقرار گرههای لبه، دسترسی به خدمات سلامت الکترونیکی و پوشش رادیویی «اساسی» ۵G، سطوح نسبتا بالایی از دستیابی به هدف را نشان میدهند. در مقابل، چندین حوزه کلیدی – به ویژه فناوریهای دیجیتال بنیادی مانند هوش مصنوعی، خدمات ابری، تجزیه و تحلیل دادهها، همراه با متخصصان فناوری اطلاعات و ارتباطات و مهارتهای دیجیتال پایه – پیشرفت بسیار نامطلوبی را نشان میدهند. دیجیتالی شدن خدمات عمومی و راهاندازی شبکههای با ظرفیت بسیار بالا (VHCN) اگرچه با پیشرفت کم، اما نشانههایی از بلوغ بیشتر را نشان میدهند. از سوی دیگر در حالی که استقرار فیبر در محل در حال پیشرفت است اما برای رسیدن به ۱۰۰٪ تا سال ۲۰۳۰ کافی نیست.
به طور کلی، نظارت بر اهداف اساسی نشان میدهد که اتحادیه اروپا هنوز با چالشهای بزرگی برای مهار تحول دیجیتال برای بهرهوری و رقابتپذیری خود روبرو است. استقرار و ادغام این فناوریها در سراسر اقتصاد اتحادیه اروپا هنوز بسیار محدود است، در حالی که چندپارگی نظارتی و پیچیدگی اداری همچنان چالشهای قابل توجهی را برای استارتآپها، شرکتهای کوچک و متوسط و نوآوران ایجاد میکند. اتحادیه اروپا هنوز فاقد زیرساختهای اتصال دیجیتال و محاسبات ابری مستقل و سراسری اروپایی و همچنین سیستمهای مدیریتی یکپارچه مورد نیاز برای پشتیبانی از توسعه و سطح خوبی از امنیت است. با افزایش حملات سایبری که در سال ۲۰۲۴ به میزان ۱۵۰ درصد افزایش یافت، امنیت به امری حیاتی تبدیل شده است. این نیاز با اولویتهای اکثر شهروندان اروپایی همسو است: حدود چهار نفر از هر پنج اروپایی فکر میکنند که بهبود امنیت سایبری و محافظت قویتر از دادهها و ایمنی آنلاین، استفاده روزانه آنها از فناوریهای دیجیتال را به طور قابل توجهی تسهیل میکند. کمبود گسترده مهارتهای دیجیتال همچنان یک مانع سیستماتیک برای تحول دیجیتال اتحادیه اروپا است. به ویژه، کمبود مداوم متخصصان فناوری اطلاعات و ارتباطات، پیشرفت به سمت اهداف دهه دیجیتال را در زمینههای کلیدی مانند هوش مصنوعی، امنیت سایبری و نیمههادیها کند میکند. این کمبود با عدم تعادل جنسیتی مداوم در بین متخصصان فناوری اطلاعات و ارتباطات تشدید میشود.
در همین حال، آینده دیجیتال اتحادیه اروپا به طور فزایندهای به تولید انرژی پایدار وابسته میشود.
در سال ۲۰۲۴، تقاضای جهانی برق بیش از دو برابر میانگین افزایش سالانه در طول دهه گذشته افزایش یافت. مصرف برق جهانی مراکز داده قرار است تا سال ۲۰۳۰ بیش از دو برابر شود و به حدود ۹۴۵ تراوات ساعت برسد، که معادل کل مصرف برق فعلی ژاپن است. صنعت مراکز داده باید رشد کند و تکامل یابد تا با رشد و تکامل انفجاری هوش مصنوعی، هوش مصنوعی مولد و پیشرفتهای آینده هوش مصنوعی، سازگار شود. این روند به تنهایی ۴۰٪ از کل تقاضای انرژی در سال ۲۰۳۰ برای ظرفیت مراکز داده را تشکیل میدهد. تقاضای فزاینده انرژی به سرعت در حال پیشی گرفتن از توسعه تامین انرژی پاک و قابل اعتماد و ظرفیت شبکه در سراسر اتحادیه اروپا است. این اختلاف به عنوان یک مانع بالقوه قابل توجه برای مقیاسبندی فناوریهای کلیدی دیجیتال ظاهر میشود و توانایی اتحادیه اروپا را برای بهرهبرداری کامل از هوش مصنوعی و نوآوری مبتنی بر داده برای رقابتپذیری اقتصادی به تأخیر میاندازد. این روندها بر ضرورت تقویت هماهنگی تأکید میکنند.
برای مشاهده چشمانداز فعلی دستیابی به اهداف ۲۰۳۰، شکل ۴ زیر، پیشرفت شاخصهای کلیدی عملکرد را در مسیر اهداف اتحادیه اروپا دنبال میکند و سطوح دستاورد را در مقایسه با جدول زمانی پیشبینیشده، محک میزند. محور افقی، سال هدف را برای هر شاخص کلیدی عملکرد (بر اساس مسیرهای پایه در صورت وجود) نشان میدهد، در حالی که محور عمودی، درصد هدفی را که تا سال ۲۰۲۴ محقق شده است، نشان میدهد. این نمودار، شاخصهای کلیدی عملکرد را به سه گروه طبقهبندی میکند: آنهایی که از برنامه جلوتر هستند، آنهایی که در مسیر درست هستند (به اهداف نزدیک میشوند) یا آنهایی که به تأخیر افتادهاند (از پیشرفت مورد انتظار پایینتر هستند).
ج. در نیمه راه دهه: شتاب در بین کشورهای عضو و نهادهای اتحادیه اروپا در حال افزایش است و نشانههای اولیهای از پیشرفت ملموس وجود دارد.
دو سال پس از لازمالاجرا شدن، DDPP اکنون در حالت اجرای کامل با اقدامات ملموس و بلندپروازانهای است که توسط اتحادیه اروپا و کشورهای عضو انجام شده است.
مالکیت جمعی توسط همه کشورهای عضو و تضمین یک تحول دیجیتال منسجم، تأثیرگذار و فراگیر در سراسر اتحادیه اروپا ضروری است. کشورهای عضو به طور فعال DDPP را اجرا میکنند که در درجه اول یک چارچوب مشارکتی برای کشورهای عضو است تا با هم همکاری کنند، منابع را در سیاست دیجیتال هماهنگ و تجمیع کنند.
همه کشورهای عضو نقشه راه استراتژیک دهه دیجیتال ملی (نقشه راه ملی) را تدوین کردهاند که سیاستها و اقداماتی را که برای پیشبرد تحول دیجیتال اتحادیه اروپا از سال ۲۰۲۴ به بعد انجام میشود، تشریح میکند. تصویب این نقشههای راه، نقطه عطف مهمی را نشان میدهد، زیرا کشورهای عضو به طور جمعی متعهد به انجام ۱۹۱۰ اقدام با سرمایهگذاری کل ۲۸۸.۶ میلیارد یورو شدهاند که ۲۰۵.۱ میلیارد یورو از بودجههای عمومی (معادل ۱.۱۴٪ از تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا) را شامل میشود.
پس از توصیههای گزارش وضعیت دهه دیجیتال ۲۰۲۴، ۲۱ کشور عضو، نقشههای راه ملی خود را بهروزرسانی کرده و تقریبا ۲۰٪ از اقدامات جدید را اضافه کردهاند. بیش از نیمی از اقداماتی که نشاندهنده یک بازه زمانی هستند، قرار است در سال ۲۰۲۶ به پایان برسند، که احتمالا منعکسکننده چرخههای بودجه ملی و نتیجهگیری از برنامهها و سرمایهگذاریهای تسهیلات بازیابی و تابآوری است.
کشورهای عضو از طریق اجرای توصیههای سالانه، تعهد خود را به اقدام جمعی نشان میدهند. کشورهای عضو ۵۷٪ از ۳۰۶ توصیه سطح کشوری صادر شده توسط کمیسیون در سال ۲۰۲۴ را یا با اجرای تغییرات قابل توجه در سیاستها (۱۲٪) یا با ایجاد برخی تغییرات (۴۵٪) از طریق اقدامات جدید، مورد توجه قرار دادهاند. ۱۹ کشور عضو حداقل نیمی از توصیههای خود را از طریق اقدامات جدید مورد توجه قرار دادهاند. در میان توصیههای سطح اتحادیه اروپا، بیش از ۴۵٪ پیشرفت قابل توجه را نشان میدهند، و نتایج قوی در زمینههای مربوط به توسعه هوش مصنوعی انسانمحور و حفاظت از حقوق و اصول دیجیتال داشتهاند. از سوی دیگر، ۴۸٪ از توصیههای سطح اتحادیه اروپا که در سال ۲۰۲۴ صادر شدهاند، تنها پیشرفت محدودی داشتهاند و ۷٪ هیچ پیشرفتی را نشان نمیدهند. این تصویر مختلط نشان میدهد که اگرچه حرکت روشنی برای دستیابی به برخی از اهداف و مقاصد دهه دیجیتال وجود دارد، اما همچنان نیاز به اقدامات سیاستی ساختاریافته و جسورانهتر برای تسریع و بهبود مسیر اتحادیه اروپا در این دهه وجود دارد.
از طریق کنسرسیومهای زیرساخت دیجیتال اروپا (EDIC)، همکاریهای ملموس چندکشوری برای توسعه پروژههای بزرگی که یک کشور عضو به تنهایی نمیتواند از عهده آنها برآید، در حال پیشرفت است و حوزههای استراتژیک کلیدی مانند هوش مصنوعی، شهرهای هوشمند، سلامت، تحرک و کشاورزی-غذا را پوشش میدهد. سه EDIC در سال ۲۰۲۴ تاسیس شدهاند: اتحاد فناوریهای زبان EDIC، دوقلوهای دیجیتال محلی برای EDIC سیتیورس و EDIC برای مشارکت بلاکچین اروپایی و زیرساخت خدمات بلاکچین اروپایی (EUROPEUM-EDIC). کشورهای عضو همچنین از پروژههای مهم با منافع مشترک اروپایی (IPCEIs) در حوزه دیجیتال حمایت میکنند. در سال ۲۰۲۴، IPCEI در مورد زیرساختها و خدمات ابری (CIS) راهاندازی شد و شرکتهای شرکتکننده در پروژههای خود پیشرفت کردند و اکوسیستم IPCEI
گسترش یافت و شرکای غیرمستقیم جدیدی را نیز در بر گرفت. در سال ۲۰۲۴، چندین کشور عضو تصمیم گرفتند وارد مرحله طراحی سه نامزد بالقوه IPCEI در حوزه دیجیتال شوند: یکی با تمرکز بر خدمات نوآورانه هوش مصنوعی، یکی بر کاربردهای پیشرفته فناوری نیمههادی و دیگری بر استقرار زیرساختهای محاسباتی. کار بین کشورهای عضو علاقهمند و کمیسیون برای شکلدهی به این نامزدهای IPCEI در حال انجام است.
هیئت دهه دیجیتال (DDB)، که نمایندگان ملی را گرد هم میآورد، به عنوان بستری کلیدی برای هماهنگی و تبادل نظر در مورد مسائل مربوط به تحول دیجیتال شکل گرفته است. این هیئت با تقویت همکاری، تسهیل اجرای سیاستهای دیجیتال و حمایت از توسعه و اتخاذ راهحلهایی که فرآیندها را ساده کرده و بار اداری را کاهش میدهند، و همچنین مشاوره در مورد چگونگی پیوند بهتر اهداف و مقاصد با امکانات مالی، در موقعیت مناسبی برای ایفای نقش فزاینده در پیشبرد تحول دیجیتال اتحادیه اروپا قرار دارد.
علاوه بر این، شتابدهنده بهترین شیوههای دهه دیجیتال، که در ژوئیه ۲۰۲۴ راهاندازی شد، در تقویت بیشتر همکاری بین کشورهای عضو از طریق ترکیبی از کارگاههای منظم و یک پلتفرم آنلاین اختصاصی نقش مهمی داشته است. این پلتفرم به عنوان یک هسته مرکزی برای تبادل اطلاعات، چالشها و بهترین شیوههای مرتبط با دستیابی به اهداف دهه دیجیتال عمل میکند. این پلتفرم دارای مخزنی است که ۵۲ شیوه برتر را گردآوری کرده و هشت کارگاه آموزشی با تمرکز بر خوشههای موضوعی (مهارتهای دیجیتال، فناوری اطلاعات سبز، جذب فناوری، به ترتیب توسط اسلوونی، فرانسه و فنلاند، بلژیک) سازماندهی کرده است که امکان بررسی عمیق حوزههای خاص حیاتی برای تحول دیجیتال اتحادیه اروپا را فراهم میکند. علاوه بر این، بحثهایی برای راهاندازی سه خوشه جدید در سال ۲۰۲۵ با تمرکز بر کاهش بار اداری، حقوق و اصول دیجیتال و حاکمیت دیجیتال در حال انجام است. نظارت بر اعلامیه حقوق و اصول دیجیتال نشان دهنده تعهد فزاینده کشورهای عضو برای اقدام است، به طوری که بیش از ۲۰۰۰ ابتکار عمل – که ۸۰٪ آنها توسط سازمانهای دولتی هدایت میشوند – در سراسر اتحادیه اروپا شناسایی شدهاند. کشورهای عضو بیشترین فعالیت را در حوزه آموزش، تعلیم و مهارتهای دیجیتال و همچنین در تلاش برای ایجاد یک محیط دیجیتال با حفاظت، ایمنی و امنیت بهتر دارند. در نهایت، شهرها از جمله عوامل حیاتی دهه دیجیتال اتحادیه اروپا هستند که به عنوان مراکز اجرایی کلیدی عمل میکنند و از طریق نزدیکی، اکوسیستمهای نوآوری و رهبری محلی، تحول دیجیتال را مستقیما برای شهروندان، خدمات عمومی و مشاغل – به ویژه شرکتهای کوچک و متوسط - به ارمغان میآورند. این گزارش نشان میدهد که هنوز ظرفیت بیشتری برای شکوفا شدن از طریق همکاری عمیقتر با شهرها به عنوان بخشی از حکومتداری دیجیتال اتحادیه اروپا، سرمایهگذاری در ظرفیت دیجیتال محلی و همسوسازی استراتژیهای محلی، استفاده از ابزارهایی مانند رصدخانههای محلی و پروژههای چند کشوری مانند LDT-CitiVERSE وجود دارد.
د. علیرغم تلاشهای اخیر، سطوح سرمایهگذاری عمومی و خصوصی هنوز به طور کامل با اهداف بزرگ و مقیاس دهه دیجیتال همسو نیستند.
در سالهای اخیر، اتحادیه اروپا در تقویت زیرساختهای دیجیتال و قابلیتهای فناوری خود به پیشرفتهایی دست یافته است. سرمایهگذاریهای قابل توجهی در حوزههای راهبردی، به ویژه از طریق ابتکاراتی مانند برنامه اروپای دیجیتال، انجام شده است. برخی از نمونههای این دستاوردها عبارتند از:
در طول هشت سال گذشته، هشت ابررایانه خریداری شده است که سه مورد از آنها در بین ۱۰ ابررایانه سریع جهان قرار گرفتهاند و همچنین به عنوان سبزترین و کممصرفترین شناخته شدهاند.
بیش از ۱۵۰ مرکز نوآوری دیجیتال اروپایی در حال حاضر در سراسر اتحادیه اروپا فعال هستند و تقریبا ۹۰٪ از مناطق اروپایی را پوشش میدهند و پشتیبانی مهمی را برای سازمانهای دولتی و خصوصی، به ویژه شرکتهای کوچک و متوسط، فراهم میکنند.
کیف پول هویت دیجیتال اروپایی، که در حال حاضر در سراسر اتحادیه اروپا به صورت آزمایشی اجرا میشود، ابزاری امن و تحت کنترل کاربر را فراهم میکند که شهروندان را قادر میسازد هویت خود را اثبات کنند، اسناد را به اشتراک بگذارند و به صورت دیجیتالی امضا کنند.
در بخش نیمههادیها، چهار خط تولید آزمایشی پیشرفته برای آزمایش و اعتبارسنجی فناوریهای پیشرفته تراشه راهاندازی شدهاند.
در راستای اولویتهای مشخص شده در ۹ آوریل ۲۰۲۵، کمیسیون طرح اقدام قارهای هوش مصنوعی را تصویب کرد که مجموعهای از اقدامات مربوط به زیرساختهای محاسباتی، دادهها، توسعه الگوریتمها و پذیرش هوش مصنوعی، مهارتها و سادهسازی مقررات را تشریح میکند. این طرح اقدام، نشاندهنده جاهطلبی اتحادیه اروپا برای رقابتیتر شدن در صحنه جهانی با بهرهبرداری از ظرفیت فناوریهای هوش مصنوعی و تقویت سرمایهگذاریهای راهبردی مانند AI Gigafactories و همچنین راهاندازی ابتکارات هدفمند مانند Invest AI برای مقیاسبندی تأمین مالی عمومی و خصوصی و Apply AI برای تسریع استقرار هوش مصنوعی قابل اعتماد در بخشهای کلیدی اقتصاد و خدمات عمومی است.
با وجود این دستاوردها، واضح است که تلاش مداوم و تقویتشده برای برآورده کردن مقیاس گذار دیجیتال و تضمین حاکمیت فناوری اروپا ضروری است. همزمان با رسیدن اتحادیه اروپا به نقطه میانی دهه دیجیتال خود، این گزارش – همراه با برآوردهای اخیر از سوی موسساتی از جمله EPRS و بانک مرکزی اروپا نشان میدهد که اهداف دیجیتال اتحادیه اروپا بدون تغییر متحولکننده در چشمانداز سرمایهگذاری آن محقق نخواهد شد. این گزارشها بیان میکنند که تلاش اضافی اتحادیه اروپا باید شامل سالانه ۱۵۰ میلیارد یورو برای فناوریهای دیجیتال باشد. به طور مشابه، بانک مرکزی اروپا (ECB) بر اهمیت تمرکز امور مالی اتحادیه اروپا بر سرمایهگذاریهای آیندهنگر تأکید میکند
و هشدار میدهد که عدم موفقیت در مقیاسبندی قابلیتهای دیجیتال میتواند رقابتپذیری و ثبات مالی بلندمدت اتحادیه اروپا را به خطر بیندازد.
طبق برآوردهای سرویس تحقیقات پارلمانی اروپا، تنها نوآوری دیجیتال پیشرفته (HTDI) در سراسر اروپا سالانه بین ۲۱۲ تا ۳۸۰ میلیارد یورو نیاز دارد، که بیش از سه برابر کل سرمایهگذاری سالانه فعلی اتحادیه اروپا در فناوریها و زیرساختهای دیجیتال است. بخش بزرگی از نیازهای سرمایهگذاری باید از طریق سرمایهگذاریهای خصوصی، از طریق اتحادیه بازارهای سرمایه عمیقتر، افزایش تأمین مالی ریسک و مشارکتهای صنعتی تأمین شود. یک چهارم این تخمین باید از کانالهای عمومی، از جمله بودجههای ملی و برنامههای اتحادیه اروپا، تأمین شود، در زمانی که فضای مالی در بسیاری از کشورهای عضو محدود شده است و فشارهای بودجهای میانمدت، علیرغم افزایش انعطافپذیری چارچوب مالی جدید اتحادیه اروپا، همچنان بالا است. تدارکات عمومی استراتژیک، به ویژه به لطف بازنگری آتی دستورالعملهای تدارکات عمومی، برای دستیابی به اهداف اتحادیه اروپا در مورد تابآوری، نوآوری، سادهسازی و اولویت اتحادیه اروپا از طریق سرمایهگذاری عمومی بسیار مهم خواهد بود. این بازنگری، هنگامی که با اقدامات مشخص شده در طرح اقدام قاره هوش مصنوعی و قانون توسعه ابری و هوش مصنوعی آتی ترکیب شود، تضمین میکند که بخش عمومی بسیار حیاتی، ظرفیت ابری بسیار امن و مبتنی بر اتحادیه اروپا را توسعه دهد.
یکی دیگر از فرصتهای کشف نشده، واجد شرایط کردن دیجیتالی شدن برای تأمین مالی پایدار (آب و هوایی) است که دستاوردهای بهرهوری انرژی و مواد دیجیتالی شدن را در صنایع بزرگ نشان میدهد. این کار به ویژه بر اساس کار اخیر ائتلاف دیجیتال سبز اروپا بنا شده است.
تحلیلها همچنین در حوزههای حیاتی که سرمایهگذاری باید به آنها هدایت شود، از راهاندازی زیرساختهای اتصال پیشرفته در فیبر، ۵G – به ویژه مستقل و میانباند، شامل پوشش کامل کریدورهای حمل و نقل – گرفته تا توسعه نیمهرساناهای نسل بعدی، از جمله تراشههای مخصوص هوش مصنوعی، مقیاسبندی زیرساختهای ابری و دادهای امن و مستقل، پیشرفت فناوریهای قابل اعتماد هوش مصنوعی و محاسبات کوانتومی و توسعه ظرفیتهای قوی امنیت سایبری، همگرا هستند. سرمایهگذاری پایدار در آموزش متخصصان فناوری دیجیتال، سواد دیجیتال و ارتقای مهارت نیز به همان اندازه مهم است، که بدون آن مزایای نوآوری برای بسیاری از مناطق و بخشها غیرقابل دسترس خواهد ماند.
انتظار میرود شکاف ظرفیت رایانش ابری بین اروپا و رقبایی مانند ایالات متحده و چین افزایش یابد، مگر اینکه سرمایه قابل توجهی بیشتر به سمت گسترش قابلیتهای رایانش لبهای و ابری هدایت شود. این گزارش همچنین عدم تطابق دقیقتری بین اولویتهای دیجیتال و بودجه اختصاص داده شده از طریق ابزارهای عمومی اتحادیه اروپا (به شکل ۷ مراجعه کنید) را شناسایی میکند که به طور قابل توجهی نشان میدهد که توجه کافی به اهداف کلی و اصول دیجیتال، توسعه مهارتها، فناوریهای بنیادی، استقرار زیرساختهای اتصال گیگابیتی و دیجیتالی شدن شرکتهای کوچک و متوسط نشده است. در این زمینه، تمرکز و همسو کردن هزینههای عمومی تا حد امکان با اولویتهای استراتژیک و به حداکثر رساندن تأثیر و کارایی آن بسیار مهم است. موانع ساختاری برای تقویت تأمین مالی تحول دیجیتال اتحادیه اروپا همچنان پابرجاست. در بخش عمومی، چندپارگی مداوم استراتژیهای ملی، هماهنگی محدود در سطح اتحادیه اروپا و جذب کُند بودجه اتحادیه اروپا مانع از استقرار موثر منابع موجود میشود. همچنین نیاز به هماهنگی بهتر اقدامات وجود دارد تا بودجه عمومی بیشتری به داراییهای دیجیتال مستقل، از جمله ابرهای قابل اعتماد، مدلهای هوش مصنوعی، تراشهها و امنیت سایبری هدایت شود و در عین حال پروژههای مشترک بین کشورهای عضو تقویت شود. بسیج سرمایه خصوصی در مقیاس بزرگ برای پر کردن این شکاف بسیار مهم خواهد بود – از طریق یک اتحادیه عمیقتر بازارهای سرمایه، ابزارهای دولتی-خصوصی هماهنگتر و سازوکارهای قویتر برای ریسکزدایی و تأمین مالی ترکیبی. تجزیه و تحلیل اخیر همچنین بر لزوم تمرکز نه تنها بر اهداف سرمایهگذاری اصلی، بلکه بر بهبود شرایط تحویل، جذب سرمایهگذاری و کیفیت پروژه نیز تأکید میکند.
چندپارگی و توسعه نیافتگی بازارهای مالی اتحادیه اروپا، همراه با تمایل اتحادیه اروپا به اجتناب از تلاشهای پرخطر، همچنان جریان سرمایهگذاری به بخشهای با رشد بالا و نوآورانه را محدود میکند، به طوری که سهم زیادی از پسانداز خانوارها به سمت سرمایهگذاری مولد هدایت نمیشود. اتحادیه اروپا همچنین فاقد یک اکوسیستم سرمایهگذاری خطرپذیر بالغ است که دسترسی به منابع مالی را برای شرکتهای با رشد بالا و نوآور محدود میکند.
اتحادیه اروپا تنها ۵٪ از جمعآوری کمکهای مالی جهانی در حوزه نوآوری را به خود اختصاص میدهد، در حالی که این رقم برای ایالات متحده ۵۲٪ و برای چین ۴۰٪ است. استارتآپهای هوش مصنوعی اروپایی در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۱ میلیارد یورو بودجه سرمایهگذاری خطرپذیر جمعآوری کردند که بیش از شش برابر کمتر از ایالات متحده (حدود ۷۱ میلیارد یورو) است. این شکافها به ویژه برای سرمایهگذاری پرخطر و تأثیرگذار در حوزه فناوری عمیق، که در آن تأمین مالی سنتی بانکها اغلب ناکافی است، بسیار مهم هستند. برای امنیت سایبری، سرمایه گذاری خطرپذیر اتحادیه اروپا در مجموع تنها ۸۱۴ میلیون یورو بوده است که در چند کشور عضو متمرکز شده است، در مقایسه با ۱۵ میلیارد یورو در ایالات متحده. بنابراین، استفاده از منابع عمومی برای جذب سرمایه گذاری خصوصی – به ویژه از طریق مکانیسمهای اشتراک ریسک و ابزارهای مالی – برای گسترش نوآوری در سراسر قاره ضروری است.
یافتههای این گزارش همچنین بر لزوم ایجاد یک مجموعه بزرگتر از سرمایه عمومی برای بهرهبرداری از سرمایهگذاری خصوصی در اقتصاد اروپا و کاهش هزینههای تأمین مالی برای مشاغل اروپایی تأکید میکند.
اقدامات قاطع برای افزایش قابل توجه فرصتهای تأمین مالی برای همه مشاغل اتحادیه اروپا، از مرحله راهاندازی گرفته تا شرکتهای بالغتر که بر اساس استراتژی راهاندازی و توسعه اتحادیه اروپا که اخیرا اتخاذ شده است، مورد نیاز است.
چالشهای اصلی که باید به آنها پرداخته شود شامل تقویت و استقرار ابزارهای مالی ترکیبی برای کاهش ریسک سرمایهگذاری خصوصی (به عنوان مثال InvestEU، که انتظار میرود بیش از ۳۷۲ میلیارد یورو سرمایهگذاری عمومی و خصوصی را از طریق تضمین بودجه اتحادیه اروپا به مبلغ ۲۶.۲ میلیارد یورو بسیج کند)، و همچنین ایجاد اتحادیه پسانداز و سرمایهگذاری برای مقیاسبندی سرمایهگذاری خصوصی در سراسر مرزها، از جمله از طریق سادهسازی مسیرهای عرضه اولیه سهام (IPO) و آزادسازی سرمایه صندوقهای بازنشستگی برای سرمایهگذاریهای دیجیتال، برای تسریع مسیرهای افزایش مقیاس است.
در کنار سرمایهگذاریها، اصلاحات نقش حیاتی در پیشرفت به سمت گذار دیجیتال ایفا میکنند.
تسهیلات بهبود و تابآوری (RRF) با این تمرکز دوگانه طراحی شده است که نه تنها از سرمایهگذاریها، بلکه از اصلاحات ساختاری نیز در ارتباط با ترم تحصیلی اروپا پشتیبانی میکند. در حوزه دیجیتال، از مجموع حدود ۲۵۰۰ نقطه عطف و هدف، حدود ۶۰۰ مورد (۲۴٪) به عنوان اصلاحات واجد شرایط هستند. این موارد شامل، به عنوان مثال، اصلاحاتی برای تسهیل استقرار شبکه، تقویت امنیت سایبری، نوسازی سیاستهای بازار کار و سیستمهای آموزشی یا اجرای اصل «فقط یک بار» است.
از کشورهای عضو دعوت شد تا در نقشه راه ملی خود «اقدامات نظارتی و اصلاحگرایانه» را نیز لحاظ کنند. اما تاکنون، آنها اطلاعات کمی در مورد اینکه کدام اقدامات نقشه راه به عنوان اصلاحات واجد شرایط هستند، ارایه دادهاند. در گام اول، اهمیت اصلاحات در توصیههای ارایه شده در این گزارش، چه در سطح افقی و چه در سطح کشورهای عضو، منعکس شده است، مانند ایجاد شرایط چارچوبی توانمندساز و اکوسیستمهایی که از تجاریسازی و انتقال فناوری در حوزه دیجیتالی کردن SMEها و استارتآپها و همچنین جذب فناوریهای پیشرفته پشتیبانی میکنند.
در نهایت، ابزار پشتیبانی فنی (TSI) تخصص هدفمند و کمکهای ظرفیتسازی را در طراحی و اجرای اصلاحات، از جمله در حوزه دیجیتال، به کشورهای عضو ارایه داده است.
به عنوان مثال، با طرح شاخص ۲۰۲۵ «ComPAct – ظرفیت برای دهه دیجیتال اروپا»، ادارات دولتی در کشورهای عضو در ایجاد مبانی فناوری برای سیاستهای دادهمحور که قابلیت همکاری و فناوریهای هوش مصنوعی را ادغام میکنند، پشتیبانی دریافت میکنند.
۳. پرداختن به نقاط ضعف دیجیتال و وابستگیهای بیش از حد
در حالی که دسترسی جهانی به فناوری، زیرساختها و خدمات نوآورانه و مقرون به صرفه برای رقابتپذیری اتحادیه اروپا حیاتی است، اتکای اتحادیه اروپا به فناوریها، زیرساختها و خدمات دیجیتال خارجی، آن را در معرض خطرات متعددی قرار میدهد. در حالی که دیجیتالی شدن محرک نوآوری، بهرهوری و رقابتپذیری جهانی است، وابستگیهای استراتژیک مداوم، امنیت اقتصادی و حاکمیت فناوری اتحادیه اروپا را تهدید میکند. وابستگیهای بیش از حد به ویژه در حوزههای نیمههادیها، زیرساختهای ابری و داده و فناوریهای امنیت سایبری حاد هستند.
اتحادیه اروپا هنوز فاقد ظرفیت قابل توجه تولید نیمههادی داخلی است. این اتحادیه فاقد ظرفیت تولید گرههای پیشرفته (زیر ۱۰ نانومتر) است که برای کاربردهای غیرنظامی و نظامی ضروری است. این ظرفیت عمدتا در شرق آسیا و ایالات متحده متمرکز است: ۸۰٪ از تأمینکنندگان شرکتهای اتحادیه اروپا در خارج از اتحادیه اروپا مستقر هستند که ۳۵٪ در ایالات متحده، ۱۲.۴٪ در تایوان، ۱۱.۷٪ در چین یا هنگ کنگ و ۱۰٪ در کره جنوبی قرار دارند. در صورت وقوع آشفتگی ژئوپلیتیکی در شرق آسیا از جمله در تایوان – که در حال حاضر بیش از ۹۰٪ از پیشرفتهترین تراشههای جهان را تولید میکند – به ویژه با هدف کنترل صنعت نیمههادی آن (ازجمله TSMC، پیشرفتهترین سازنده تراشه در جهان)، عواقب آن شدید خواهد بود. اکثر صنایع اروپایی – از خودرو گرفته تا هوافضا، از تجهیزات پزشکی گرفته تا دفاعی – با بنبستهای بحرانی در تولید مواجه خواهند شد.
توسعه مدلهای بنیادی هوش مصنوعی نیز تحت سلطه ایالات متحده است، به ویژه به دلیل دسترسی ایالات متحده به قدرت محاسباتی گسترده از طریق ابرپردازندههای آمریکایی که بخش زیادی از سرمایهگذاریهای خود را نیز به توسعه ابری اختصاص میدهند. این وضعیت خطرات متعددی را برای اتحادیه اروپا ایجاد میکند، از جمله قفل شدن کاربران در اکوسیستمهای اختصاصی و همچنین خطر بحرانی قرار گرفتن شرکتها و شهروندان کاربر اتحادیه اروپا در معرض اعمال قوانین ایالات متحده مانند قانون ابر ایالات متحده. در حال حاضر، بزرگترین اپراتور ابر اتحادیه اروپا تنها ۲٪ از سهم بازار اتحادیه اروپا را در اختیار دارد. انتظار میرود این روند ادامه یابد و پیشبینی میشود ابرپردازندههای آمریکایی تا سال ۲۰۲۸، ۶۵٪ از تقاضای مراکز داده در اروپا را به خود اختصاص دهند. فناوریهای امنیت سایبری که در اروپا به کار گرفته میشوند، اغلب از خارج از اتحادیه اروپا سرچشمه میگیرند و به طور بالقوه شبکههای اروپایی را در معرض نفوذ خارجی یا آسیبپذیریهای پنهانی قرار میدهند. خطراتی نیز در فناوریهای کوانتومی شناسایی شده است، به ویژه در مورد انتقال بالقوه تخصص از طریق سرمایهگذاری مستقیم خارجی بدون نظارت، شکار استعدادها و همکاریهای فاقد حفاظت مناسب. از سوی دیگر، باید در نظر داشت که اتحادیه اروپا از نقاط قوت و رهبری قابل توجهی در علوم کوانتومی و برتری تحقیقاتی برخوردار است، نیروی کار بسیار ماهری دارد و همچنین یکی از پویاترین اکوسیستمهای استارتاپی جهان در فناوریهای کوانتومی را داراست. ابتکاراتی مانند Quantum Flagship، Chips Joint Undertaking و Quantum Pilot Lines نیز بر اساس این نقاط قوت بنا شدهاند. حفاظت از این داراییها در عین تقویت نوآوری، همچنان اولویتی برای حفظ رقابتپذیری اروپا در این حوزه حیاتی است. اروپا هنوز از قدرت کامل منبع باز – یک کالای عمومی که میتواند آزادانه مورد استفاده، اصلاح و توزیع مجدد قرار گیرد و به همه اجازه دهد از فناوری به دلخواه خود استفاده کنند – و جامعه پر جنب و جوش توسعهدهندگان منبع باز اروپایی، که میتواند راهی مهم برای حاکمیت فناوری برای کاهش وابستگی اروپا به کشورهای ثالث باشد، بهره نمیبرد. وابستگیها و آسیبپذیریهای دیجیتال مربوط به امنیت تحقیقات با نگرانیهای گستردهتر امنیت اقتصادی، به ویژه در شرایط ژئوپلیتیکی فعلی، تلاقی دارند. خطرات کلیدی شامل تسلیحاتی کردن وابستگیها و اجبار اقتصادی برای اهرم سیاسی است.
علاوه بر این، امروزه هیچ پلتفرم دیجیتالی اتحادیه اروپا در میان پربازدیدترینها در اروپا نیست و «شهروندان اروپایی عمدتا توسط پلتفرمهای تجاری غیر اتحادیه اروپا خدمات دریافت میکنند».
این پلتفرمهای بزرگ اغلب دروازهای برای تعداد زیادی از کاربران تجاری هستند تا به کاربران نهایی در سراسر اتحادیه دسترسی پیدا کنند و اکوسیستمهای مهم در اقتصاد دیجیتال را کنترل کنند. موقعیت آنها و قوانینی که بر روی پلتفرمهای خود وضع میکنند، میتواند منجر به شرایط ناعادلانه برای مشاغلی شود که از آنها استفاده میکنند و به کاربران آسیب میرساند، همچنین رقابتپذیری را محدود میکند و زمینه بازی ناهمواری را برای سایر شرکتها ایجاد میکند. نگرانی دیگر در چشمانداز دیجیتال، تجارت و تبادل کالاها، خدمات و محتوای غیرقانونی آنلاین و همچنین سوءاستفاده از خدمات آنلاین برای تقویت گسترش اطلاعات نادرست و برای سایر اهداف مضر است. اتصال مدرن دیگر مجموعهای از فناوریهای جداگانه – ماهوارهها، کابلهای زیردریایی، شبکههای تلفن همراه و ثابت – نیست، بلکه یک اکوسیستم عمیقا به هم پیوسته است. برای پاسخ به تقاضای رو به رشد برای کاربردهای حیاتی و کمتاخیر – مانند وسایل نقلیه خودران و جراحی از راه دور – حجم فزایندهای از دادهها باید به طور یکپارچه در تمام این حوزهها جریان یابد، زیرا اختلال در یکی از آنها میتواند بر عملکرد و امنیت کل شبکه تأثیر بگذارد. این امر در آینده نزدیک مستلزم یک رویکرد جهانی از داراییهای مداری گرفته تا زیرساختهای زمینی است که در یک سیستم یکپارچه، مقاوم و جهانی بهینه به هم متصل شوند. و برای این کار، ما باید اکنون با پوشش کامل فیبر و توسعه سریع ۵G مستقل، پایه و اساس را بسازیم. انعطافپذیری و امنیت زیرساختهای اتصال اروپا به طور فزایندهای توسط پیچیدگیهای ژئوپلیتیکی و فناوری چشمانداز دیجیتال امروز به چالش کشیده میشود. اجرای کامل جعبه ابزار ۵G اتحادیه اروپا و ترویج شبکههای ۵G مستقل برای کاهش خطرات امنیتی مرتبط با اتصال تلفن همراه ضروری است. علاوه بر این، زیرساختهای اصلی مانند کابلهای داده زیردریایی همچنان در برابر خرابکاری فیزیکی، خطرات و چالشهایی که توسط طرح اقدام امنیت کابل مورد توجه قرار میگیرند، آسیبپذیر هستند. به موازات آن، استقلال اتحادیه اروپا در حوزه ارتباطات به دلیل وابستگی شدید این اتحادیه به سیستمهای ماهوارهای غیراروپایی تضعیف شده است، وابستگی حیاتی که به وضوح در طول جنگ اوکراین آشکار شد، زمانی که اسپیس ایکس چندین بار تهدید کرد که ارایه خدمات ماهوارهای استارلینک را مختل خواهد کرد.
در نهایت، خطر وابستگی دیجیتال نیز در بخشهای سیستمی مانند بخش مالی بسیار مهم است.
امروزه، اتحادیه اروپا فاقد یک سیستم پرداخت یکپارچه است و در حالی که تنها هفت کشور در منطقه یورو سیستمهای پرداخت ملی خود را دارند، اتحادیه اروپا به طور کلی به شدت به طرحهای کارت بینالمللی متکی است که بیش از ۶۴ درصد از کل تراکنشهای کارتی در منطقه یورو را تشکیل میدهند. علاوه بر این، پرداختهای اپلیکیشن موبایل، که تحت سلطه شرکتهای فناوری غیراروپایی (مانند اپل پی، گوگل پی و پیپال) هستند، اکنون تقریبا یک دهم تراکنشهای خردهفروشی را تشکیل و رشد سالانه دو رقمی را نشان میدهند. این تحولات، اتحادیه اروپا را در معرض خطرات ژئوپلیتیکی و امنیت سایبری قرار میدهد.
پیشنهاد قانونی کمیسیون در مورد یورو دیجیتال، که در ژوئن ۲۰۲۳ تصویب شد، مسیر مذاکرات بین نهادی خود را در سال ۲۰۲۴ ادامه داد. تصمیم نهایی در مورد انتشار آن پس از پایان فرآیند قانونگذاری، بر عهده بانک مرکزی اروپا است.
۴. بهرهگیری از دیجیتالی شدن برای ظرفیت دفاعی اتحادیه اروپا
فناوریهای دیجیتال سنگ بنای تلاشهای اتحادیه اروپا برای تقویت امنیت، استقلال راهبردی و قابلیتهای دفاعی آن هستند. با بهرهگیری از قابلیت همافزایی بین کاربردهای هوش مصنوعی غیرنظامی و دفاعی، اتحادیه اروپا میتواند فرصتهای جدیدی را برای نوآوری ایجاد کند، رقابتپذیری اروپا را افزایش دهد و استقلال راهبردی خود را در این حوزه حیاتی تقویت کند.
شبکههای ارتباطی قوی و امن برای عملیات دفاعی مدرن ضروری هستند. زیرساختهای ارتباطی ماهوارهای مستقل برای دفاع مستقل و واکنش به بحران حیاتی است.
ادغام فناوریهای ۵G و ۶G، قابلیتهای عملیاتی ایمن و بلادرنگ را در حوزههای مختلف، بیش از پیش افزایش خواهد داد. به موازات آن، شبکههای ابری مستقل برای اطمینان از ذخیرهسازی، پردازش و محافظت ایمن دادههای حساس دفاعی در حوزه صلاحیت اتحادیه اروپا حیاتی هستند. هوش مصنوعی نمایانگر یک نیروی متحولکننده در هر دو زمینه غیرنظامی و نظامی است، زیرا سیستمهای مبتنی بر هوش مصنوعی کلید تسریع تشخیص تهدید، بهبود تصمیمگیری و پشتیبانی از عملیات مستقل هستند.
نیمههادیها تقریبا زیربنای تمام قابلیتهای دفاعی مدرن هستند. از آنجایی که زنجیرههای تأمین جهانی همچنان در برابر تنشهای ژئوپلیتیکی آسیبپذیر هستند، کمیسیون متعهد به حمایت از یک اکوسیستم نیمههادی اروپایی امن و مستقل است که بر اساس پنج خط آزمایشی جدید با سرمایهگذاری کلی ۳.۷ میلیارد یورو ساخته میشود و اکنون قادر به ارایه خدمات به کاربردهای دفاعی نیز میباشد.
فناوریهای کوانتومی به طور فزایندهای آینده ارتباطات، حسگرها و محاسبات امن را شکل خواهند داد. اتحادیه اروپا از طریق ابتکاراتی مانند EuroQCS، EuroQCI و Quantum Flagship، در حال سرمایهگذاری در محاسبات کوانتومی برای حل مسائل پیچیده، ارتباطات فوق امن، حسگرهای گرانشی و موقعیتیابی، ناوبری و زمانبندی دقیق است – که تنها چند مورد از آنها به کاربردهای دفاعی و غیرنظامی و زیرساختهای حیاتی خدمت میکنند. توسعه و افزایش مقیاس استارتآپها و یونیکورنهای دومنظوره برای تضمین رقابتپذیری راهبردی بلندمدت اروپا ضروری است. با این حال، شکاف سرمایهگذاری دفاعی ۱.۲۵ تریلیون یورویی از سال ۲۰۰۶ نشان دهنده کمبود مزمن سرمایهگذاری، به ویژه برای استارتآپهای فناوری عمیق است که شامل کسری ۴ میلیارد یورویی برای شرکتهای کوچک و متوسط میشود و مانع نوآوری میشود. پر کردن این شکاف نیازمند سرمایهگذاری پایدار، ادغام بهتر استراتژیهای دیجیتال و دفاعی و حمایت هدفمند از فناوریهای دومنظوره و اکوسیستمهای نوآوری است. موانع مداوم برای سرمایهگذاری خصوصی، از جمله سیاستهای منسوخشده حذف، محدودیتهای مربوط به استانداردهای زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG)، و فقدان ابزارهای مالی متمرکز بر دفاع، مانع رشد شرکتهای کوچک و متوسط دیجیتالی و استارتآپهایی شده است که راهحلهای دفاعی یا دوگانه را توسعه میدهند. حدود ۴۰ درصد از شرکتهای کوچک و متوسط دفاعی هنوز در دسترسی به منابع مالی، بهویژه در مرحله رشد، با مشکل مواجه هستند.
در نتیجه، در بحبوحه چشمانداز ژئوپلیتیکی در حال تحول و ماهیت در حال تغییر جنگ، تلاشهای کمیسیون برای ادغام فناوریهای دیجیتال در اکوسیستم دفاعی – و برعکس – برای تقویت امنیت، تابآوری و رهبری فناوری اتحادیه اروپا ضروری است. ابتکارات متمرکز بر غیرنظامیان، زمینههای مهمی را برای بهرهبرداری از فناوریهای پیشرفته دیجیتال مانند هوش مصنوعی، محاسبات کوانتومی و نیمهرساناها در پشتیبانی از قابلیتهای دفاعی فراهم کردهاند. با این وجود، چالشهای کلیدی همچنان پابرجا هستند، از جمله نیاز به ادغام عمیقتر سیاستها، پرداختن به شکافهای زیرساخت دیجیتال و تسریع نوآوری از طریق سرمایهگذاری هدفمند در فناوریهای دوگانه و هماهنگی بیشتر بین استراتژیهای دیجیتال و دفاعی.
۵. جنبههای بینالمللی دهه دیجیتال
تحول دیجیتال در حال تغییر شکل اقتصادها و جوامع در سراسر اروپا و جهان است و علاقه راهبردی اتحادیه اروپا را به تضمین رقابتپذیری فناوری به عنوان پایه و اساس حاکمیت سیاسی بلندمدت تقویت میکند. استراتژی بینالمللی دیجیتال برای اتحادیه اروپا با تکیه بر نقاط قوت و سیاستها و اقدامات داخلی اتحادیه اروپا، به دنبال (۱) افزایش رقابتپذیری فناوری اتحادیه اروپا از طریق همکاری اقتصادی و تجاری با شرکای مورد اعتماد (۲) ارتقای سطح بالایی از امنیت برای اتحادیه اروپا و شرکای آن و (۳) شکلدهی به حاکمیت و استانداردهای دیجیتال جهانی مطابق با رویکرد مبتنی بر ارزشهای اتحادیه اروپا است.
کمیسیون به توسعه شبکه شوراهای تجارت و فناوری (TTC) و مشارکتهای دیجیتال خود ادامه داده است. اتحادیه اروپا همچنین سبد رو به رشد توافقنامههای تجارت آزاد و توافقنامههای تجارت دیجیتال خود را گسترش داده است که قوانین تجارت دیجیتال با استاندارد بالا را تعیین میکنند و بستری برای همکاری در مورد مسائل تجارت دیجیتال فراهم میکنند. استراتژی دروازه جهانی نقش کلیدی در ترویج سرمایهگذاری در زیرساختهای دیجیتال، بهویژه در شبکههای امن ۵G ارایه شده توسط فروشندگان معتبر و کابلهای زیردریایی امن و مقاوم، ایفا میکند. بهطور
گستردهتر، استراتژی دروازه جهانی در حال تقویت نقش اروپا بهعنوان یک شریک قابل اعتماد در اتصال جهانی است. علاوه بر این، کمیسیون از تلاشهای تحول دیجیتال در کشورهای در حال گسترش و همسایگی اتحادیه اروپا حمایت میکند، در عین حال در انجمنهای چندجانبه برای پیشبرد پیشرفت در مسائل کلیدی، مانند حاکمیت هوش مصنوعی (از جمله فرآیند هوش مصنوعی هیروشیما در گروه ۷ و کنوانسیون شورای اروپا) یا ترویج زیرساختهای عمومی دیجیتال امن و مطابق با حفاظت از دادهها (بهویژه در گروه ۲۰) مشارکت دارد. در نهایت، اعلامیه حقوق و اصول دیجیتال تأثیر قابلتوجهی بر مباحث بینالمللی داشته و الهامبخش چندین اعلامیه بینالمللی بوده و در ایجاد اولین چارچوب جامع برای حاکمیت دیجیتال جهانی نقش داشته است. اتحادیه اروپا با ترویج ارزشها و استانداردهای خود در سطح جهانی، به شکلدهی آینده اقتصاد دیجیتال و تضمین همسویی آن با منافع و ارزشهای استراتژیک خود کمک میکند.
۶. نتیجهگیری
در بحبوحه تشدید فشارهای ژئوپلیتیکی، تغییرات سریع فناوری و افزایش رقابت جهانی، دهه دیجیتال، عزم اتحادیه اروپا را برای شکلدهی به آیندهای دیجیتال که ریشه در حاکمیت فناوری، رقابتپذیری، نوآوری، پایداری و تابآوری دارد، تقویت میکند.
با رسیدن اتحادیه اروپا به نقطه میانی محوری دهه دیجیتال، سال ۲۰۲۵ میتواند لحظهای باشد که جاهطلبی به تأثیری پایدار تبدیل میشود. انتخابهای انجامشده در حال حاضر تعیین میکند که آیا اروپا تغییر خود را از یک پیشگام نظارتی به یک رهبر جهانی در فناوریهای دیجیتال مستقل، امن و اخلاقی تکمیل خواهد کرد یا خیر. این گزارش بر اهمیت پاسخگویی با وحدت، عزم و تلاش پایدار تأکید میکند.
در حالی که اتحادیه اروپا تمرکز راهبردی خود را تشدید کرده و پیشرفت واقعی داشته است، چالشهای عمده همچنان سرعت و تابآوری تحول دیجیتال آن را تضعیف میکنند. کمبود مهارتها، شکافهای زیرساختی – بهویژه در فناوریهای ارتباطی و بنیادی – و افزایش نگرانیهای امنیتی و حاکمیتی، همگی نیازمند توجه فوری هستند. بازارهای پراکنده، مقررات بیش از حد پیچیده، تنشهای احتمالی بر سر ظرفیت انرژی و تابآوری و حفاظتهای ناکافی اجتماعی نیز توانایی اتحادیه اروپا را در مقیاسبندی نوآوری و آزادسازی پتانسیل کامل سرمایه خصوصی خود محدود میکنند.
یافتههای این گزارش، اهمیت اقدام منسجمتر، تمرکز بر این موانع داخلی و اولویتبندی شتابدهی به چرخههای نوآوری، مقیاسبندی فناوریهای استراتژیک در سراسر بازار واحد و سرمایهگذاری در حاکمیت و امنیت اکوسیستم دیجیتال آن را برجسته میکند. در این راستا، نقشههای راه ملی تصویبشده توسط کشورهای عضو، نقطه عطفی حیاتی را نشان میدهند. موفقیت آنها نه تنها به جاهطلبی، بلکه به اجرای منسجم و بلندمدت و همسویی در تمام سطوح حاکمیت بستگی دارد. این همچنین به معنای استفاده کامل از ابزارهای توانمندساز – از EDICها و قانون توسعه هوش مصنوعی و ابر، کیف پول اتحادیه اروپا، GDPR، DSA، DMA و قانون هوش مصنوعی – گرفته تا پیشنهاد «رژیم بیست و هشتم» – و همچنین همسویی بهتر سرمایهگذاریها با نیازهای واقعی است. خطرات زیاد است. بدون اقدام قاطع و هماهنگتر، اتحادیه اروپا در معرض خطر از دست دادن دستاوردهای قابل توجه قرار میگیرد.
بر اساس مطالعه EPRS، یک سیاست بلندپروازانه و هماهنگ میتواند به طور بالقوه تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا را در مقایسه با سطح پایه، ۱.۸۴ درصد افزایش دهد، که این امر بر اساس افزایش بهرهوری، خدمات عمومی کارآمدتر و یک اکوسیستم نوآوری پررونق صورت میگیرد. اروپا با تبدیل نقاط قوت جمعی خود به مزیت استراتژیک و حفظ اقدامات هماهنگ در طول زمان، نه تنها میتواند به اهداف دهه دیجیتال دست یابد، بلکه در شکلدهی به آیندهای دیجیتال مبتنی بر تابآوری، اعتماد و رفاه مشترک نیز پیشرو خواهد بود. دستیابی به این چشمانداز مستلزم مالکیت قوی و جمعی از سوی همه کشورهای عضو و همکاری با همه طرفهای درگیر، از جمله شهرها، گروههای محلی و منطقهای، برای ارایه سیاستهای دیجیتالی است که تأثیر ملموسی بر شهروندان، مشاغل و خدمات عمومی داشته باشد. با توجه به شواهد ارایه شده در این گزارش، کمیسیون به بحث با کشورهای عضو، پارلمان اروپا و ذینفعان در مورد چگونگی پیشرفت مشترک، با استفاده از مکانیسم حاکمیتی دهه دیجیتال، به ویژه هیئت مدیره دهه دیجیتال، ادامه خواهد داد.
دیدگاهتان را بنویسید