نهمین ویرایش «گزارش شاخص هوش مصنوعی» توسط «مؤسسه هوش مصنوعی انسان‌محور» وابسته به دانشگاه استنفورد در ابتدای سال 2026منتشر شده است. نزدیک به یک دهه است که این مؤسسه با گزارش شاخص هوش مصنوعی تلاش می‌کند تا داده‌های جهانی قابل اعتمادی را به حوزه‌ای وارد کند که سریع‌تر از اکثر تلاش‌ها برای اندازه‌گیری آن در حال تکامل است. این گزارش، سیاستگذاران، محققان، مدیران، روزنامه‌نگاران و عموم مردم را به شواهد لازم برای تصمیم‌گیری آگاهانه در مورد هوش مصنوعی مجهز می‌کند. همزمان با پیشرفت سریع هوش مصنوعی، این سؤال مطرح می‌شود که آیا سیستم‌های ساخته شده پیرامون آن می‌توانند با این پیشرفت همگام شوند یا خیر. چارچوب‌های مدیریتی، روش‌های ارزیابی، سیستم‌های آموزشی و زیرساخت‌های داده‌ای موردنیاز برای ردیابی تأثیر هوش مصنوعی، در تلاشند تا با سرعت فناوری مطابقت داشته باشند. این شکاف - بین آنچه هوش مصنوعی می‌تواند انجام دهد و میزان آمادگی ما برای مدیریت آن - در هر فصل از گزارش امسال وجود دارد. برای نخستین‌بار، این گزارش شامل فصل‌های مستقلی در مورد هوش مصنوعی در علم و هوش مصنوعی در پزشکی است که منعکس‌کننده تأثیر فزاینده هوش مصنوعی در این دو حوزه است. فصل اول این گزارش را باهم می‌خوانیم.

نهمین ویرایش «گزارش شاخص هوش مصنوعی» توسط «مؤسسه هوش مصنوعی انسان‌محور» وابسته به دانشگاه استنفورد در ابتدای سال 2026 منتشر شده است. نزدیک به یک دهه است که این مؤسسه با گزارش شاخص هوش مصنوعی تلاش می‌کند تا داده‌های جهانی قابل اعتمادی را به حوزه‌ای وارد کند که سریع‌تر از اکثر تلاش‌ها برای اندازه‌گیری آن در حال تکامل است. این گزارش، سیاستگذاران، محققان، مدیران، روزنامه‌نگاران و عموم مردم را به شواهد لازم برای تصمیم‌گیری آگاهانه در مورد هوش مصنوعی مجهز می‌کند. همزمان با پیشرفت سریع هوش مصنوعی، این سؤال مطرح می‌شود که آیا سیستم‌های ساخته شده پیرامون آن می‌توانند با این پیشرفت همگام شوند یا خیر. چارچوب‌های مدیریتی، روش‌های ارزیابی، سیستم‌های آموزشی و زیرساخت‌های داده‌ای موردنیاز برای ردیابی تأثیر هوش مصنوعی، در تلاشند تا با سرعت فناوری مطابقت داشته باشند. این شکاف - بین آنچه هوش مصنوعی می‌تواند انجام دهد و میزان آمادگی ما برای مدیریت آن - در هر فصل از گزارش امسال وجود دارد. برای نخستین‌بار، این گزارش شامل فصل‌های مستقلی در مورد هوش مصنوعی در علم و هوش مصنوعی در پزشکی است که منعکس‌کننده تأثیر فزاینده هوش مصنوعی در این دو حوزه است. در ادامه خلاصه‌ای از یافته‌های این موسسه درباره هوش مصنوعی را مرور می‌کنیم و سپس در ۹ متن جداگانه مطالب گزارش شاخص هوش مصنوعی را می‌خوانیم.

پژوهشی تازه نشان می‌دهد کاهش فیبر غذایی می‌تواند باکتری‌های روده را به سمت مصرف پروتئین‌های بدن، از جمله پروتئین‌های موجود در لایه مخاطی روده، سوق دهد؛ یافته‌ای که نقش فیبر را در تنظیم فعالیت میکروبیوم و حفظ محیط روده روشن‌تر می‌کند.

سال‌ها تصور می‌شد سلول‌های ایمنی مغز عمدتاً جمعیتی مستقل از سیستم ایمنی بدن هستند؛ اما پژوهش تازه‌ای از دانشگاه استنفورد نشان می‌دهد با افزایش سن، سلول‌های ایمنی موجود در خون می‌توانند وارد مغز شوند و در آنجا به سلول‌هایی شبیه میکروگلیا تبدیل شوند؛ یافته‌ای که می‌تواند نگاه دانشمندان به ارتباط میان پیری، سیستم ایمنی و بیماری‌های عصبی را تغییر دهد.

در جنگ تحمیلی سوم برخی مراکز علمی و دانشگاهی مورد هدف قرار گرفتند که هر یک بخشی از پیشرفت‌های علمی ایران را نمایندگی می کردند. این حملات یک بار دیگر ثابت کرد، همانگونه که امام شهید‌(ره) بارها فرموده بودند: «هدف جنجال آفرینی نظام سلطه متوقف کردن پیشرفت علمی ملت ایران است، فشار، تحریم، تهدید و ترور نتیجه‌ای نخواهد داشت و ملت ایران به مسیر پیشرفت‌های علمی خود ادامه خواهد داد.»

در جنگ تحمیلی سوم برخی مراکز علمی و دانشگاهی مورد هدف قرار گرفتند که هر یک بخشی از پیشرفت‌های علمی ایران را نمایندگی می کردند. این حملات یک بار دیگر ثابت کرد، همانگونه که امام شهید‌(ره) بارها فرموده بودند: «هدف جنجال آفرینی نظام سلطه متوقف کردن پیشرفت علمی ملت ایران است، فشار، تحریم، تهدید و ترور نتیجه‌ای نخواهد داشت و ملت ایران به مسیر پیشرفت‌های علمی خود ادامه خواهد داد.»

هلدینگ هوش مصنوعی سینا امسال برای نخستین بار با ارائه ۱۱ سرویس مختلف در حوزه هوش مصنوعی در نمایشگاه الکامپ حضور  داشت. تفاهم‌نامه همکاری با انجمن ملی هوش مصنوعی ایران، رونمایی از آزمایشگاه مرجع مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) با همکاری دانشگاه صنعتی امیرکبیر و انعقاد تفاهم‌نامه‌ای با پژوهشگاه نیرو در حوزه هوش مصنوعی از جمله فعالیت های جنبی این هلدینگ در نمایشگاه امسال بود؛ اما هلدینگ گسترش فناوری‌های پیشرفته و هوشمند سینا چیست و چه کار می کند؟

در میان طرح‌های ارائه‌شده در نمایشگاه الکامپ ۱۴۰۵ که در ۹ تا ۱۲ شهریورماه برگزار شد، «تینو استارز» نیز بستری برای معرفی ایده‌های جوانان فراهم کرده بود. این رویداد از ایده‌ها و طرح‌های افراد ۱۳ تا ۱۸ سال و حتی افراد با سنین بالاتر حمایت می‌کند و به آنها کمک می‌کند نقاط قوت و ضعف طرح خود را شناسایی کرده یا برای ادامه مسیر، سرمایه‌گذار پیدا کنند. تینو استارز در نمایشگاه الکامپ از مخترعان جوان خود دعوت کرده بود تا طرح‌هایشان را برای مخاطبان معرفی کنند. در ادامه چند نمونه از طرح‌های جوانانه الکامپ را باهم مرور می‌کنیم.