امروزه به کمک بیوتکنولوژی دریایی ، استفاده‌هایی فراتر از پرورش ماهی و میگو در سراسر جهان اتفاق افتاده است. دکتر نبوی در پاسخ به این سئوال که اکوسیستم دریایی ایران چه ظرفیت هایی برای تولید محصولات دانش بنیان دارد؟ به ده مورد از این ایده ها و توانمندی ها اشاره می کند که توضیحات مربوط به هر بخش برای اطلاع خوانندگان نشریه بیان شده است:

چاپ سه‌بعدی فرآیندی است که در آن، اشیای فیزیکی از مدل‌های دیجیتال ساخته می‌شوند. این فناوری برخلاف روش‌های سنتی که معمولاً شامل بریدن یا حذف مواد اضافی بود، براساس افزودن لایه‌لایه مواد عمل می‌کند؛ بنابراین با استفاده از چاپ سه‌بعدی، تولید قطعات پیچیده و دقیق امکان‌پذیر است.

دکتر سمیه نهاوندیان در بزرگ‌ترین پروژه‌های تحقیقاتی دنیا در شمالگان از جمله CASES, CFL و به‌عنوان اولین محقق ایرانی در سال 2011، در گشت تحقیقاتی ArcticNet در اقیانوس منجمد شمالی کانادا حضور داشته است. ایشان هم‌اکنون، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس هستند و در طول سال‌های گذشته، در گشت‌های دریایی دریای خزر و خلیج فارس و مطالعات دریایی با سازمان‌های مختلف ازجمله پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی همکاری‌هایی داشته است. هم‌اکنون ایشان در طرح‌های بین‌المللی در زمینه جنوبگان و شمالگان مشارکت دارد.

محققان دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن، با بهره‌گیری از هوش مصنوعی به طراحی پروتئین‌هایی پرداخته‌اند که می‌تواند سم مرگبار مار کبرا را خنثی کرده و به دفع آن‌ها از بدن کمک کند. در این تحقیق که زیر‌نظر دیوید بیکر، برنده جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۲۴ صورت گرفته است، محققان به‌دنبال بهبود روش‌های درمانی مارگزیدگی هستند.

موسسه رازی تنها مرکزی نیست که در زمینه تولید پادزهر در ایران فعالیت می‌کند. محققان شرکت دانش‌بنیان «پادرا سرم البرز» نیز کاری بزرگ را در این زمینه انجام داده‌اند. متخصصان این شرکت توانسته‌اند با یک روش جالب، از مشتقات پلاسمای خون برای نیش مار و عقرب، پادزهر بسازند.

راه‌اندازی پایلوت مرکز تکثیر و نگهداری مارهای سمی در شرایط اسارت، ازجمله ایده‌های بزرگ و ستودنی دانشمندان موسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی است که ناصر محمدپور، رییس بخش جانوران سمی و تولید پادزهر موسسه رازی آن را یکی از مدرن‌ترین نمونه‌های پایلوت در این زمینه در دنیا می‌داند.

هیچ شکی نیست که با نابودی مارها و عقرب‌ها، طبیعت و همراه با آن بشر نابود خواهد شد اما با وجود تاثیر غیرقابل‌انکار آن‌ها در پایداری محیط‌زیست بقای حیات، این شکارچیان، هر ساله ده‌ها هزار انسان را در سراسر دنیا به نابودی می‌کشانند. بررسی‌های دانشمندان نشان می‌دهد که در جهان بیش از سه‌هزار گونه مار مختلف وجود دارد که در نقاط گوناگون زمین به‌جز قطب جنوب و ارتفاعات بیش از ۴۹۰۰ متر در هیمالیا پراکنده‌اند. این افسونگران فریبا و افسانه‌ای، شکارچیانی بی‌مانند هستند که برای حمله به طعمه‌های خود و گاه برای دفاع، از نیش‌زدن و واردکردن زهر به بدن طعمه‌شان استفاده می‌کنند، زهر در اصل همان بزاق مار است که از طریق دندان‌های نیش به شکار می‌رسد.

در پژوهشی که تحت‌نظر و با راهنمایی‌های «دکتر نبی شریعتی‌فر»، استاد تمام و عضو هیات‌علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شده؛ از «روش طیف‌سنجی فروسرخ (FTIR و NIR) به همراه تکنیک‌های کمومتریکس»، استفاده شده که یک روش آنالیز شیمیایی است که برای شناسایی و تعیین کمی ترکیبات مختلف استفاده می‌شود و بر اساس برهم‌کنش نور مادون‌قرمز با ماده و جذب آن در فرکانس‌های خاص، اطلاعاتی درمورد ساختار و ترکیب نمونه ارایه می‌دهد. گفت‌وگوی «دانشمند» با این استاد باتجربه و صاحب‌نام ایرانی را درباره این روش و نتایج حاصل از آن را بخوانیم: