تصور کنيد کتاب قوانيني براي تمام هستي وجود دارد. در فصل‌هاي ابتدايي، همه‌چيز قابل پيش‌بيني است: توپ‌ها براي عبور از تپه به انرژي نياز دارند، جريان برق در سيم‌ها هميشه با مقاومت روبه‌رو مي‌شود و يک جسم نمي‌تواند همزمان در دو مکان باشد. اما اين کتاب، يک پيوست اسرارآميز دارد که در آن، تمام اين قوانين آشنا در هم مي‌شکند. به اين پيوست جادويي «مکانيک کوانتوم» مي‌گويند. در ادامه مي‌خواهيم با هم سه داستان عجيب از اين دنياي پنهان را ورق بزنيم؛ داستان ذراتي که مانند ارواح از دل ديوارها عبور مي‌کنند، جريان‌هاي الکتريکي که تا ابد بدون خستگي به حرکت خود ادامه مي‌دهند و الکترون‌هايي که همزمان در دو نقطه از جهان حضور دارند. اين‌ها داستان‌هاي علمي-تخيلي نيستند، بلکه بخشي از واقعيتي‌اند که فناوري‌هاي آينده ما را شکل مي‌دهند.

جهانی که ما تجربه می‌کنیم، تنها یک «رابط کاربری» زیبا و ساده‌شده است؛ مجموعه‌ای از آیکون‌های قابل فهم به نام «فیزیک کلاسیک» که به ما اجازه می‌دهند با واقعیت کار کنیم: سیب‌ها سقوط می‌کنند، سیارات می‌چرخند و قوانین علت و معلول، قابل اعتماد به نظر می‌رسند.

در اواخر قرن نوزدهم و با ورود به قلمرو اتم‌ها، الکترون‌ها و فوتون‌ها، با ناهنجاري‌هايي روبه‌رو شد که قابل توضيح نبودند: تابش اسرارآميز اجسام داغ، الکترون‌هايي که با تابش نور از سطح فلزات مي‌گريختند و خطوط طيفي مجزايي که گازهاي گداخته از خود ساطع مي‌کردند. اين معماها، سرآغاز انقلابي مفهومي بودند که فيزيک کوانتوم نام گرفت. اين مقاله، گام‌به‌گام شما را از قطعيت جهان کلاسيک به سرزمين شگفتي‌انگيز کوانتوم مي‌برد. ابتدا دلايل موفقيت چشمگير فيزيک کلاسيک و سپس نقاط شکست آن را بررسي مي‌کنيم. در ادامه، با ايده‌هاي جسورانه پيشگاماني چون ماکس پلانک، آلبرت اينشتين و نيلز بور آشنا مي‌شويم که درک ما از نور و ماده را براي هميشه دگرگون کردند. سرانجام، به قلب مفاهيم بنيادين کوانتوم، يعني برهم‌نهي (Superposition) و دوگانگي موج-ذره، خواهيم پرداخت.

جایزه نوبل امسال فیزیک به جان جی هاپفیلد و اورست هینتون تعلق گرفت. جان جی هاپفیلد (JOHN J. HOPFIELD) استاد بازنشسته دانشگاه پرینستون زاده 15 ژوئیه 1933 است که بیشتر به دلیل مطالعاتش در مورد شبکه عصبی در 1982 شناخته شده است.

به اتهام آدم‌ربایی دستگیر شده است،‌ دختر جوان که شاکی پرونده است ادعا می‌کند وقتی سوار خودرویی که فکر می‌کرده مسافرکش است، شده، این مرد جوان، ناگهان به خیابانی خلوت پیچیده و در آن‌جا با تهدید به قتل، قصد آزارش را داشته اما قبل از آن‌که مرد جوان بتواند نیت شوم خودش را اجرا کند، او فرار کرده و ماجرا را به پلیس گفته و حالا مرد جوان دستگیر شده است. مرد اما می‌گوید همة حرف‌های دختر دروغ است و او اصلاً قصد آدم‌ربایی نداشته است. من حتی یک پرونده هم ندارم، چطور ممکنه برم دنبال آدم‌ربایی و دزدیدن ناموس مردم؟ اما او بالاخره چگونه ‌شناسایی شده است؟ بدون تصویری از چهره‌اش، بدون بر جای گذاشتن اثر انگشت و... جواب این‌جاست که «بانک اطلاعات هویت ژنتیکی»، بانکی که هویت مجرمان خطرناک و تبهکاران خشن را افشا می‌کند و مرد جوان هم از طریق اطلاعات همین بانک،‌ تبهکاری‌هایش در پنج استان مختلف کشور فاش شده است. دکتر رضا رئوفیان برای ما توضیح می‌دهد که چگونه این ماجرا کشف می‌شود؟

این بخش توضیح می‌دهد که چگونه هوش مصنوعی (AI) می‌تواند استقرار دولت دیجیتال را تسریع کند. این بخش، دولت را به عنوان توسعه‌دهنده و کاربر هوش مصنوعی، فراتر از نقش‌های سنتی سرمایه‌گذار و تنظیم‌کننده، قرار می‌دهد و فرصت‌ها - بهره‌وری (کارایی و اثربخشی)، پاسخگویی و مسوولیت‌پذیری - را در سراسر چرخه سیاست‌گذاری دسته‌بندی می‌کند و بر پیش‌نیازها در مدیریت داده‌ها و اطلاعات تأکید می‌کند. همچنین خطرات خاص دولت و خطرات عدم اقدام را در رویکردهای نظارتی نوظهور تشریح می‌کند و با چشم‌اندازی برای هوش مصنوعی قابل اعتماد در دولت به پایان می‌رسد

پروژه متاورسی «آتابی» در پانزدهمین‌ دوره جشنواره بین‌المللی نوآوری و اختراعات اروپا (EUROINVENT 2025) که با حضور بیش از ۹۷۰ طرح فناورانه از ۶۵ کشور جهان در اردیبهشت 1404 در رومانی برگزار شد، موفق شد نشان طلای این رقابت معتبر جهانی را کسب کند.برای بررسی این پروژه عظیم و موفق، با «دکتر اباذر کریمی پنابندانی» مدیر دپارتمان هوش مصنوعی دانشگاه تکنوفست بلژیک که مدیریت این پروژه را برعهده داشته است، گفت‌وگو کردیم.

«امنیت پیام‌های ارسالی» موضوع بسیار مهمی است كه همه ما به آن فكر‌ می‌كنیم،‌ این‌كه آیا ممكن است پیام‌های ما به‌جز فردی كه با او چت‌ می‌كنیم ازسوی دیگران هم خوانده شود؟ یا این‌كه مخاطب رهگیری شود؟ آیا‌ می‌شود روزی برسد كه صددرصد مطمئن باشیم كه هیچ‌كسی توانایی دسترسی به پیام‌های ما را ندارد؟ اكنون این رؤیا با کمک فناوری کوانتومی به‌طرزی شگفت‌انگیز و باورنكردنی‌ به واقعیت نزدیک‌تر شده است.