ایران در سال‌های گذشته، رکوردهای فراوانی در تولید و صادرات پسته برای خود ثبت کرده است؛ از بیشترین سطح زیرکشت پسته تا بالاترین رقم صادرات و درآمد جهانی فروش پسته در کارنامه کشورمان دیده می‌شود. اما از دهه 2000 میلادی، ظهور رقبای جهانی و عوامل داخلی اعم از ازدیاد سموم و آلودگی‌های میکروبی، کم‌آبی، تغییرات اقلیم، شرایط تحریم و... سهم ایران را در بازارهای جهانی رفته‌رفته کاهش داده است؛ به‌طوری‌که سهم کشور در بازار جهانی این محصول از 60 درصد در سال 2000 به 45.5 درصد در سال 2010 و 26.5 درصد در سال 2020 تنزل یافته است؛ آماری که از تضعیف جایگاه ایران در بازارهای بین‌المللی این محصول خبر می‌دهد.

دكتر «مهدیه بختیاری رمضانی»، مدیرعامل «شرکت دانش‌بنیان توسعه فناوری پلاسما» است كه در حال‌حاضر به‌عنوان مهم‌ترین و تاثیرگذارترین شركت فعال در حوزه پلاسما فعالیت می‌كند. دكتر بختیاری طی این دوره فعالیت،‌ در کنار فعالیت‌های علمی و پژوهشی، مسوولیت مدیریت و راهبری پروژه‌های فناورانه متعددی را برعهده داشته که منجر به تولید محصولات دانش‌بنیان و ثبت چندین اختراع ملی شده است. با او كه از زنان تاثیرگذار در حوزه علم و فناوری است و در کنار فعالیت‌های اجرایی، دغدغه ارتقای زیست‌بوم نوآوری کشور را دارد، ‌درباره پلاسما و تاثیر آن در زندگی جامعه گفت‌وگو كرده‌ایم.

در دنیای امروز، تحقیقات علمی و توسعه فناوری‌های نوین بیش از هر زمان دیگری نیازمند زیرساخت‌های آزمایشگاهی پیشرفته و تخصصی است. آزمایشگاه‌ها به‌عنوان بستر اصلی تحقیقات کاربردی و توسعه فناوری، نقش کلیدی در پیشبرد پروژه‌های علمی و صنعتی ایفا می‌کنند. شرکت دانش‌بنیان توسعه فناوری پلاسما، با درک این نیاز و با هدف ارایه خدمات آزمایشگاهی دقیق، پیشرفته و به‌روز، اقدام به راه‌اندازی مجموعه‌ای از آزمایشگاه‌های تخصصی در حوزه‌های بیوتکنولوژی، علوم زیستی، پزشکی، محیط‌زیست، شیمی و فناوری پلاسما کرده است.

در کنار روش‌های سنتی که برای توسعه کشت‌وکار گندم استفاده می‌شود؛ مثل معرفی انواع گونه‌های جدید گندم که تحمل بالایی نسبت‌به تغییر اقلیم دارند یا روش «بِه‌زراعی» که یک روش سنتی بوده و مبتنی‌بر به‌کارگیری کود، سم و آفت‌کش‌هاست یا حتی روش‌های مهندسی ژنتیک كه امروزه استفاده می‌شود تا محصولات، مقاومت بالاتری در برابر تغییرات اقلیم داشته باشند، امروز روش‌های دوستدار محیط‌زیست مثل «استفاده از پلاسما» در دنیا معرفی شده که توجه دانشمندان این حوزه را برانگیخته است.

سرطان همچنان یکی از چالش‌های اساسی پزشکی مدرن است که درمان آن به‌دلیل اثرات جانبی روش‌های سنتی مانند شیمی‌درمانی و پرتودرمانی، با محدودیت‌های جدی مواجه است. در سال‌های اخیر، روش‌های تازه‌ای برای درمان سرطان با هدف کاهش عوارض جانبی و افزایش دقت درمانی توسعه یافته‌اند. در این میان، پلاسمای سرد فشار اتمسفری به‌عنوان یکی دیگر از فناوری‌های پیشرفته، توجه بسیاری از محققان را به خود جلب کرده است. پلاسمای سرد با استفاده از گونه‌های فعال اکسیژن و نیتروژن، سلول‌های سرطانی را بدون آسیب زدن به بافت‌های سالم هدف قرار می‌دهد. این روش در مقایسه با سایر فنون تازه، مزایای خاص خود را دارد که آن را به گزینه‌ای امیدوارکننده در درمان سرطان تبدیل کرده است.

برخلاف روش‌های سنتی درمان که عمدتا بر کنترل علایم بیماری تمرکز دارند، پزشکی بازساختی می‌کوشد علت اصلی بیماری را با تحریک فرآیندهای طبیعی بازسازی بدن، جایگزینی سلولی و ترمیم بافتی درمان کند. این رویکرد می‌تواند تحولی اساسی در درمان بیماری‌های مزمن و صعب‌العلاج ایجاد کرده و زندگی میلیون‌ها بیمار را بهبود بخشد.

پلاسما چیست؟ چرا در سال‌های اخیر تا این حد در محافل علمی از آن بحث می‌شود؟ در چه حوزه‌هایی می‌توان از آن استفاده كرد؟ جایگاه ایران در این حوزه كجاست؟ اگر می‌خواهید پاسخ این سوالات كلی را به‌صورت جزیی و دقیق بدانید و کاربردهای چندوجهی پلاسما در علم و فناوری معاصر را بررسی کنید، این مطلب را بخوانید.

استان یزد حلقه اول چرخه سوخت هسته‌ای به شمار می‌رود و پروژه ساغند اردکان، نمود عینی فعالیت در زمینه استحصال اورانیوم از منابع طبیعی است. تاسیسات موجود در این کارخانه، اورانیوم را از عمق 350 متری استخراج می‌کند. اورانیوم استخراجی از معدن ساغند، در منطقه اردکان (جاده اردکان- چوپانان) در مجتمع شهید رضایی‌نژاد پس از اعمال فرآیندهای مختلف شیمیایی و فیزیکی به کیک زرد تبدیل می‌شود. این تاسیسات مهم هسته‌ای و توانایی‌های بالفعل آن‌ها را مرور می‌کنیم.