با دریافت مدال فیلدز توسط وانگ هونگ، موج خوشحالی در سه کشور برپا شد. چین، فرانسه و آمریکا هر سه مدعی بودند وانگ هونگ متعلق به آن‌هاست. اما ماجرا از چه قرار بود؟

مدال «آباکوس» جایزه‌ اتحادیه بین‌المللی ریاضیات، هر چهار سال یک‌بار به پژوهشگری زیر ۴۰ سال اعطا می‌شود. امسال این افتخار به شایان اویس‌قرن، پژوهشگر ایرانی و استاد دانشگاه واشنگتن رسید؛ دانشمندی که بسیاری از همکارانش او را به خاطر توانایی کم‌نظیرش در پیوند زدن شاخه‌های مختلف ریاضیات می‌شناسند؛ اما او چطور به این جایزه دست یافت؟

دکترای مدیریت دارد و فوق لیسانس مهندسی متالورژی از دانشگاه تهران. انبوهی از تجربه در حوزه‌های مختلف از او مدیر اجرایی توانمندی ساخته که در عرصه‌های گوناگون کارنامه قابل قبولی را از خود برجای گذاشته است. او اکنون در سمت ریاست بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی در کنار همه ماموریت‌های بزرگ این نهاد انقلابی، برای توسعه زیست‌بوم علم و فناوری در کشور به ویژه در مناطق کم برخوردار نیز تمام همت خود را به کار گرفته است. دکتر حسین دهقان به خلاقیت و نوآوری باور دارد و به توانستن، ایمان. چه از آن زمان که در کسوت فرماندهی نیروی هوایی سپاه بلافاصله بعد از جنگ پایه‌های اولیه خطوط مهندسی معکوس و تولید موشکی ایران را بنیان گذاشت و در زمان وزارت دفاع، از آن به نحو احسن پشتیبانی کرد، چه زمانی که در بنیاد شهید، ستاد اجرایی فرمان امام (ره)، شورای توسعه سواحل مکران و اکنون بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی در حوزه‌های مختلف اقتصادی، علمی و فناورانه بستری برای رشد نیروهای جوان، نوآور و دانشمند ساخته است. او در همه این سال‌های دور و دراز در مسئولیت‌های مختلف ارتباط نزدیکی با امام شهید (ره) داشته و به خوبی بر اندیشه‌ها و گفتمان آن رهبر بزرگ در حوزه‌های علم و فناوری و ایده‌های ایشان برای پیشرفت ایران اسلامی تسلط دارد. برای این ویژه‌نامه به سراغ او رفته‌ایم تا هم به واکاوی علم و فناوری در دوران آیت الله العظمی سید علی خامنه‌ای بپردازیم و هم گوشه‌ای از اقدامات نهاد انقلابی تحت مدیریت او را در این حوزه مرور کنیم.

دکتر سیدسعیدرضا عاملی، عضو حقیقی شورای‌عالی انقلاب فرهنگی و شورای‌عالی فضای مجازی و همچنین مؤسس و رئیس فعلی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران است. او که جامعه‌شناسی ارتباطات خوانده، سال‌هاست در حوزه‌های مرتبط ازجمله فضای مجازی، علوم ارتباطات، جهانی شدن، دین و تمدن اسلامی فعالیت‌های پژوهشی بسیاری دارد. چهار سال حضور دکتر عاملی در کسوت دبیری شورای‌عالی انقلاب فرهنگی و همچنین سال‌ها تعامل در محیط‌های علمی، دانشگاهی و فرهنگی در داخل و خارج از کشور بهانه‌ای شد تا با او در زمینه تحولات علمی و دانشگاهی در دوره رهبر شهید انقلاب اسلامی به گفت‌وگو بنشینیم.

محمدرضا محمدخانی، عضو هیات علمی دانشگاه، در مقاله ای در مجله دانشمند به بررسی دقیق ابعاد میراث علمی و تمدنی آیت الله العظمی سید علی خامنه ای پرداخته است.

هفتصد و سی و یکمین شماره مجله دانشمند با موضوع روایت پیشرفت های علمی ایران در دوران امام شهید (ره) در ۶۰۰ صفحه منتشر شد.

اتحادیه اروپا متعهد و مصمم است که به یک رهبر جهانی و یک قاره پیشرو در هوش مصنوعی تبدیل شود. این بیانیه مجموعه‌ای از اقدامات جسورانه را برای دستیابی به این هدف تشریح می‌کند. هوش مصنوعی به تازگی در بخش‌های کلیدی اقتصاد اروپا پذیرفته شده است و به مقابله با برخی از مهمترین چالشهای فعلی کمک می‌کند. در حالی که تأثیر کامل این تغییر تحول آفرین هنوز در حال آشکار شدن است،

پژوهش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در سال 2025 جهش‌های بزرگی داشتند و آمده‌اند که بمانند. «عامل‌های» هوش مصنوعی که چندین مدل زبانی بزرگ (LLM) را برای انجام فرایندهای پیچیده و چندمرحله‌ای با هم ترکیب می‌کنند، به‌احتمال زیاد به‌طور گسترده‌تری به کار گرفته خواهند شد؛ برخی از آن‌ها حتی با نظارت انسانیِ اندک کار خواهند کرد. در سال پیشِ‌رو ممکن است حتی شاهد نخستین پیشرفت‌های علمیِ پیامددار باشیم که به‌طور مستقیم توسط هوش مصنوعی به دست آمده‌اند. اما استفاده سنگین‌تر می‌تواند ناکامی‌های جدی برخی از این سامانه‌ها را نیز آشکار کند. پژوهشگران پیش‌تر خطاهایی از جمله حذف داده‌ها را گزارش کرده‌اند که عامل‌های هوش مصنوعی مستعد آن هستند.