به گزارش دانشمند، مدال فیلدز، جایزه معروف اتحادیهٔ بینالمللی ریاضیات به دلیل اعتبار علمی بسیار بالا و معیارهای سختگیرانهٔ انتخاب، به عنوان «جایزهٔ نوبل ریاضیات» شناخته میشود. این مدال مشابه مدال «آباکوس» هر چهار سال یک بار به دانشمندان زیر ۴۰ سال اعطا میشود و البته هر بار حداکثر به چهار نفر تعلق میگیرد.
بالاخره چین
برندگان جایزه فیلدز ۲۰۲۶ که در کنگره بینالمللی ریاضیدانان (ICM 2026) در فیلادلفیا معرفی شدند، «وانگ هونگ» و «دنگ یو»، دو ریاضیدان اهل چین، بههمراه «جان پاردون» آمریکایی و «جیکوب سایمرمن» کانادایی بودند.
این برای نخستینبار بود که دو ریاضیدان چینی برندهٔ مدال فیلدز شدند. البته پیشتر شینگ-تونگ یائو در سال ۱۹۸۲ و ترنس تائو در سال ۲۰۰۶، مدال فیلدز را دریافت کرده بودند؛ اما هیچیک در زمان دریافت جایزه، شهروند چین محسوب نمیشدند.
چین با این دستاورد، پس از ایالات متحده، فرانسه، بریتانیا و روسیه، پنجمین کشوری است که در یک دوره دو برنده مدال فیلدز معرفی میکند.
چینی یا بینالمللی؟
وانگ هونگ، سومین بانویی است که پس از «مریم میرزاخانی» و «مارینا ویازوفسکا» در تاریخ ۹۰ ساله جایزه فیلدز توانست این جایزه را از آن خود کند. حوزه پژوهش او، تحلیل هارمونیک و نظریه اندازهگیری هندسی بود و او موفق شد پس از بیش از یک قرن، معمای پیچیده ریاضی موسوم به «مسئله کاکیا» را در فضای سهبعدی حل کند. با برنده شدن او، موج خوشحالی در سه کشور برپا شد. چین، فرانسه و آمریکا هر سه مدعی بودند وانگ هونگ متعلق به آنهاست. اما ماجرا از چه قرار است؟
وانگ هونگ در سال ۱۹۹۱ در شهر گویلین (Guilin) در استان گوانگشی (Guangxi) چین متولد شد و در همانجا تحصیلاتش را آغاز کرد اما مسیر تحصیلی و حرفهای او در چین نماند و به چند کشور دیگر هم رسید. او کارشناسی ریاضیات را در دانشگاه پکن در چین گذراند. سپس برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت و از مدرسه پلیتکنیک (École Polytechnique) و دانشگاه پاریس-ساکله مدرک گرفت و دکترای خود را در MIT آمریکا زیر نظر لری گاث دریافت کرد.
اکنون نیز استاد دائم مؤسسه مطالعات عالی علمی فرانسه (IHÉS) و همچنین استاد ریاضیات در مؤسسه کورانت دانشگاه نیویورک (NYU) است. بنابراین، از نظر ملیت چینی است، اما فعالیت پژوهشی و دانشگاهی او عمدتاً در فرانسه و ایالات متحده انجام میشود.
دانشمندان فرا ملیتی
این اتفاق اولین بار نیست که رخ می دهد. مریم میرزاخانی نیز در ایران متولد شد و تحصیل کرد، اما دکتری خود را در آمریکا گرفت. حتی اگر به عقبتر برگردیم ماری کوری دارنده نوبل شیمی و فیزیک اصالتاً فرانسوی نبود بلکه لهستانی بود و ابتدا در ورشو و سپس در پاریس تحصیل کرد. اینشتین، برنده نوبل فیزیک نیز در ۳ کشور تحصیل و کار کرده بود. او در آلمان متولد شد، بعدها به سوئیس نقل مکان کرد، سپس به آلمان بازگشت و بعد از روی کار آمدن نازیها سر از آمریکا در آورد.
کارشناسان میگویند تجربه محیطهای مختلف علمی و قرار گرفتن در معرض سنتهای علمی و روشهای تفکر متفاوت، ویژگی خاصی دارد که ذهن را باز میکند. این موضوع را میشود در برندگان امسال جستجو کرد.
وجه مشترک این افراد توجه به این موضوع است که علم از دیرباز ماهیتی فرامرزی داشته است. بسیاری از دانشمندان برجسته در طول زندگی خود در چند کشور تحصیل یا کار کردهاند و دستاوردهایشان حاصل ترکیبی از آموزش، استعداد، همکاریهای بینالمللی و محیطهای پژوهشی گوناگون بوده است. در مقابل، نمونههای فراوانی نیز وجود دارند که پژوهشگران عمده فعالیت علمی خود را در کشور محل تولدشان انجام دادهاند؛ بنابراین، مهاجرت شرط لازم یا کافی برای موفقیت علمی نیست، هرچند در برخی رشتهها و دورههای تاریخی میتواند فرصتهای بیشتری فراهم کند.
دیدگاهتان را بنویسید