به گزارش دانشمند، استفاده از «پلهای شناور موقت» که امروزه بیشتر با نام پلهای PMP شناخته میشوند، برای اقدامات نظامی یا عملیاتهای امداد و نجات در حوادث طبیعی ـ از جمله برای نجات افراد گرفتار در مناطق سیلزده ـ قدمتی طولانی دارد. حتی گفته میشود پیشینه استفاده از چنین پلهایی به چین باستان بازمیگردد.
در طول تاریخ، بهکارگیری این پلها تأثیرات مهمی در پشتیبانی یگانهای تهاجمی در مناطق آبی و نیز نجات جان مردم در بلایای طبیعی داشته است. به همین دلیل کشورهایی که به فناوری طراحی و ساخت این تجهیزات مهم دست یافتهاند، در زمان نبردها معمولاً از مزیت عملیاتی بیشتری برخوردار بودهاند.
پل PMP؛ گذرگاههای موقت روی آب
پل PMP در حقیقت نوعی پل شناور نظامی میدانی است که برای عبور موقت از روی رودخانهها و آبراهها استفاده میشود. عبارت PMP در واقع مخفف اصطلاحی روسی به معنای Pontoon Bridge Park است. در ایران این سامانه معمولاً با نام پل PMP یا پل شناور PMP شناخته میشود. البته عناوینی مانند پل شناور تاکتیکی، پل متحرک سنگین، پل رزمی شناور و سامانه عبور از موانع آبی نیز برای تجهیزات مشابه به کار میروند که اگرچه همه آنها دقیقاً PMP نیستند، اما از نظر مأموریت شباهت زیادی به این سامانه دارند.
چرا پلهای شناور اهمیت دارند؟
این نوع پل ابتدا در اتحاد جماهیر شوروی طراحی شد و بعدها در ارتشهای مختلف ـ بهویژه کشورهایی که از تجهیزات شرقی استفاده میکردند ـ مورد استفاده قرار گرفت.
پلهای پانتونی در بسیاری از جنگها نقش مهمی ایفا کردهاند و در جنگ هشتساله ایران و عراق نیز از تجهیزات کلیدی به شمار میرفتند.
کاربرد اصلی این پلها ایجاد یک مسیر موقت برای عبور تانکها، خودروهای زرهی، کامیونها، خودروهای سبک، نیروهای انسانی و تجهیزات لجستیکی از روی رودخانهها و مناطق آبی است.
جغرافیای عملیاتی ایران در برخی مناطق، بهویژه در جنوب و غرب کشور، مملو از موانع آبی است. رودخانههای پهن، آبگرفتگیها، هورها، کانالها و نهرها در این مناطق فراوانند. در چنین محیطی، نیرویی که بتواند سریعتر از موانع آبی عبور کند و ارتباط خود را با عقبه حفظ کند، از مزیت عملیاتی بزرگی برخوردار خواهد بود. به همین دلیل پلهای شناور برای ایران در جنگ با عراق تنها یک ابزار فنی نبودند و نقش مهمی در موفقیتهای میدانی ایفا کردند.
توسعه تجربه ایران پس از جنگ
پس از پایان جنگ، تجربه عملی ایران در حوزه پلسازی رزمی توسعه یافت. این روند با تلاش متخصصان یگان مهندسی رزمی ارتش، مهندسی رزمی سپاه و سایر مجموعههای مرتبط ادامه پیدا کرد.
در ادامه، صنعت دفاعی کشور تلاش کرد نمونههای بومی این پلها را طراحی و تولید کند؛ نمونههایی که سرعت نصب بالاتر داشته باشند و تحمل بار بیشتری را فراهم کنند. این پلها که در رزمایشها با نامهایی مانند پل شناور تاکتیکی، پل پانتونی سنگین و پل شناور رزمی نمایش داده میشوند، باید با خودروها و قایقهای داخلی نیز هماهنگ میبودند.
کاربردهای غیرنظامی پلهای شناور
این پلها تنها کاربرد نظامی ندارند و در اهداف غیرنظامی نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند. از جمله کاربردهای آن میتوان به ایجاد پل موقت پس از سیل در برخی استانهای جنوبی و غربی کشور اشاره کرد. در چنین شرایطی این پلها امکان ایجاد مسیر عبور و مرور خودروها را فراهم میکنند و در عین حال قابلیت جمعآوری سریع در زمان بازسازی یا تعمیر پلهای اصلی را دارند.
پل PMP چگونه نصب میشود؟
پل PMP در واقع یک سامانه پل شناور ماژولار است که از چند جزء اصلی تشکیل شده وتوسط کامیونها به محل مورد نظر منتقل میشوند:
واحدهای پانتون (Pontoon Units): قطعاتی شبیه قایق فلزی یا آلومینیومی که به هم متصل شده و روی آب شناور میمانند. این واحدها پس از انتقال با کامیون، در آب رها میشوند و سپس باز شده و روی سطح آب به یکدیگر قفل میشوند.
سطح عبور (عرشه پل): صفحات فلزیای هستند که روی پانتونها قرار میگیرند تا خودروها بتوانند از روی پل عبور کنند.
رمپها (Ramp / Approach Sections): بخشهای شیبدار دو سر پل که پل را به ساحل متصل میکنند.
قایقها و تجهیزات جانبی: قایقهای موتوری برای جابهجایی و تنظیم موقعیت پانتونها به کار میروند. همچنین تجهیزاتی مانند لنگرها، کابلها و ادوات اتصال برای تثبیت پل استفاده میشود.
ویژگیهای مهم پل PMP
مونتاژ سریع: بسته به عرض رودخانه، پل میتواند در مدت زمان نسبتاً کوتاه (مثلاً کمتر از یک ساعت برای طولهای کوتاه) نصب شود.
قابلیت حمل بالا: این پلها برای عبور تانکها و خودروهای سنگین با وزنی در حدود ۶۰ تا ۸۰ تن یا بیشتر طراحی شدهاند.
ماژولار بودن: به هر میزان طول مورد نیاز باشد، واحدها به صورت ماژولار به یکدیگر اضافه میشوند.
قابلیت جمعآوری و جابهجایی: پس از پایان مأموریت میتوان پل را جمعآوری و در محل دیگری دوباره نصب کرد.
دیدگاهتان را بنویسید