به گزارش دانشمند، مدتها تصور میشد سیستم ایمنی مغز بهطور مستقل از سایر بخشهای بدن فعالیت میکند؛ سیستمی که سلولهای ایمنی تخصصی خود را دارد و سد خونی ـ مغزی نیز ورود آنچه میتواند وارد مغز شود را محدود میکند.
اما اکنون دانشمندان استنفورد دریافتهاند که سلولهای ایمنی موجود در خون وارد دستگاه عصبی مرکزی میشوند. این کشف، دیدگاه رایج مبنی بر جدا بودن سیستم ایمنی مغز از سیستم ایمنی سایر بخشهای بدن را به چالش میکشد.
پژوهشگران با استفاده از ابزارهای ژنتیکی جدید، منشأ سلولهای ایمنی موجود در مغز را ردیابی کردند. این کشف نشان میدهد که شاید در آینده بتوان سلولهای ایمنی محیطی را بهگونهای مهندسی کرد که وارد مغز شوند و برای درمان یا پیشگیری از بیماریهای عصبی به کار گرفته شوند.
پژوهشگران دانشگاه استنفورد همچنین دریافتهاند که افزایش سن با ورود گسترده سلولهای ایمنی به مغز همراه است؛ کشفی که نهتنها دیدگاههای کنونی را تغییر میدهد، بلکه میتواند مسیرهای تازهای برای درمان بیماریهای عصبی ایجاد کند. پژوهشگران نتایج خود را در ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ در نشریه Nature منتشر کردند.
به نقل از شفقنا، پژوهشگران استنفورد برای بررسی این موضوع، نمونههای خون و بافت مغز انسان را از افرادی با بیماری آلزایمز و بدون آلزایمر بررسی کردند. آنها برای تشخیص منشأ سلولهای ایمنی موجود در مغز، دیانای آنها را بررسی کردند. سلولهای بنیادی خون با افزایش سن بهطور طبیعی دچار جهشهای تصادفی میشوند و سلولهایی که از آنها به وجود میآیند همان جهشها را به ارث میبرند.
بنابراین، اگر سلولهای ایمنی موجود در خون و سلولهای میکروگلیای مغز جهشهای مشترکی داشته باشند، میتوان نتیجه گرفت که این سلولها از یک منشأ مشترک آمدهاند.
نتایج نشان داد سلولهای ایمنی موجود در خون واقعاً وارد مغز میشوند و این فرایند میتواند از دوران میانسالی آغاز شود.
پژوهشگران همچنین دریافتند سلولهای ایمنی پس از ورود به مغز، به میکروگلیا تبدیل میشوند؛ یعنی همان سلولهای تخصصی که وظیفه دفاع ایمنی و نظارت بر محیط مغز را بر عهده دارند.
این یافته اهمیت زیادی دارد، زیرا پیش از این تصور میشد جمعیت میکروگلیا در انسان تقریباً بهطور مستقل از سیستم ایمنی بدن حفظ میشود.
پژوهشگران میگویند این فرایند ظاهراً در برخی گونههای دیگر، از جمله موشها و نخستیهای غیرانسانی، مشاهده نمیشود و ممکن است یکی از ویژگیهای منحصربهفرد پیری مغز انسان باشد.
این کشف میتواند مسیر تازهای برای مطالعه بیماریهای عصبی نیز باز کند. پژوهشگران پیشتر متوجه شده بودند برخی افراد دارای جمعیتهای غیرمعمولی از سلولهای ایمنی ناشی از جهش در سلولهای بنیادی خون، احتمال کمتری برای ابتلا به آلزایمر دارند. همین موضوع این پرسش را مطرح کرد که آیا این سلولها میتوانند مستقیماً با مغز ارتباط داشته باشند.
اکنون مشخص شده است که سلولهای ایمنی منشأگرفته از خون میتوانند وارد مغز شوند و به میکروگلیا تبدیل شوند. به گفته پژوهشگران، این موضوع ممکن است در آینده راههای جدیدی برای درمان بیماریهای عصبی ایجاد کند.
برای مثال، دانشمندان میتوانند در آینده سلولهای ایمنی را به گونهای مهندسی کنند که پس از ورود به مغز، بتوانند تجمع پروتئینهای آمیلوئید و تاو مرتبط با بیماریهای تخریبکننده عصبی مانند آلزایمر را هدف قرار دهند و از بین ببرند.
به گفته پژوهشگران، این مطالعه نشان میدهد پیری مغز انسان احتمالاً ارتباط بسیار بیشتری با تغییرات سیستم ایمنی و سلولهای خونی دارد که پیشتر تصور میشد؛ موضوعی که میتواند نگاه دانشمندان به پیری و بیماریهای مغزی را تغییر دهد.
دیدگاهتان را بنویسید